کتاب دانست

محتویات این کتاب دارای طبقه بندی بوده
و مختص مربیان و فرماندهان می باشد
از در اختیار گذاشتن آن به دیگران
خودداری فرمایید

Logo of the Center for Research and Development of the Ministry of Education

معاونت تربیت، آموزش و فرهنگ پایداری سپاه - مرکز باقرالعلوم (ع)

امام کعب: دانستی های فرماندهان یکان امنیتی و گردان های امام علی (ع) (برگرفته از تجربیات فته ۱۳۸۸)
ناشر و تدوین: جمعی از فرماندهان، کارشناسان و اساتید آموزشی
همکاری: معاونت عملیات و آموزش قرارگاه نارا الله تهران
ناشر تخصصی: اداره آموزش های دفاعی امنیتی
پیراستار ادبی: اسماعیل هاشمی
طراح رایانه ای و جلد: حمیدرضا سیف زاده
چروفانگار و صفحه آرا: اسماعیل هاشمی
وبیت چاپ: اول بهار ۱۳۹۷ (۱۳۹۷)
شمارگان: ۳۰۰۰ نسخه
شابک: ۹۷۸-۶۴-۱۸۹-۶۲۸-۷

کتاب حقوق امیر از چاپ و تکثیر، تغییر دلی و ترجمه برای ناشر محفوظ است.
این کتاب برای هدایت دانشجویان کادر ثابت سپاه پاسداران منتشر شده و دسترسی سایر افراد ممکن است.

معاونت تربیت، آموزش و فرهنگ پایداری سپاه - مرکز باقرالعلوم (ع)

« ابلاغیه »

کتاب دانستنی های فرماندهان یگان امنیتی و گردان های امام علی (ع) (برگرفته از تجربیات فتنه ۱۳۸۸) که توسط معاونت تربیت و آموزش فرارگاه مرکزی امام علی (ع) تدوین شده است، برای بهره برداری یگان های امنیتی ابلاغ می شود. این کتاب برای استفاده فرماندهان یگان امنیتی و گردان های امام علی (ع) می باشد.

Signature of the responsible official, enclosed in a circular stamp.

فهرست مطالب

فصل اول - فراخوانی نیروهای بسیجی برای اجرای مأموریت‌های امنیتی

فصل دوم - جابه‌جایی و انتقال نیرو در صحنه اغتشاش

فصل سوم - حفاظت از اماکن در اغتشاشات

فصل چهارم - گشت شهری در اغتشاشات

فصل پنجم - نقایش اقتدار

۱۰- ارتباط نمایش قدرت (قدرت نرم) و تاکتیکهای مقابله (قدرت سخت)

۱۱- کنش متقابل نمایش قدرت (قدرت نرم) و تاکتیکهای مقابله (قدرت سخت)

۱۵- تأثیر تکنیکهای فردی بر تاکتیکهای گروهی در نمایش قدرت

۱۹- مصادیق خاص نمایش قدرت در مأموریتهای پس از انتخابات سال ۱۳۸۸

۲۱- موانع و مشکلات در اجرای نمایش قدرت در سطح شهر

۲۲- نمایش قدرت نیروهای ضد شورش در سایر کشورها

فصل ششم - موانع و سد موانع در مقابله با اغتشاشات

۳- عملیات رفع موانع توسط نیروهای کنترل اغتشاش

فصل هفتم - تأمین و پشتیبانی بگان امنیتی در عملیات مقابله با اغتشاشات

۱۳۹
۱- تأمین تجهیزات مورد نیاز
۱۳۲
۲- تأمین مهمات مورد نیاز
۱۳۴
۳- تأمین خوراکی و تغذیه
۱۳۶
۴- تأمین سوخت مورد نیاز
۱۳۸
۵- برقراری ارتباط مناسب
۱۴۰
۶- امدادرسانی
۱۴۳
۷- اقدام های روحی روانی
۱۴۵
۸- اقدام های لازم برای خروج از پادگان
۱۴۶
۹- اقدام های گردان حین درگیری
۱۵۰
۱۰- اقدام های گردان حین محاصره
۱۵۱
۱۱- اقدام های گردان حین استقرار
۱۵۳
۱۲- اقدام های گردان در زمان ضد استقرار
۱۵۴
۱۳- اقدام های گردان در مواجهه با بسته های مشکوک
۱۵۵
۱۴- اقدام های گردان در مواجهه با تهدید مسلحانه
۱۵۶
۱۵- اقدام های گردان در راستای تخلیه اطلاعاتی

فصل هشتم - تاکتیک های بگان امنیتی و گردان امام علی (ع) در مقابله با اغتشاشات

۱۶۱
۱- روش ها و تاکتیک های مورد استفاده در اغتشاشات
۱۶۲
۲- تاکتیک سد، هجوم و تعقیب
۱۶۷
۳- تاکتیک سد و نفوذ
۱۷۱
۴- اقدام های تاکتیکی در ممانعت از تجمع و اغتشاش
۱۷۹
۵- تاکتیک محاصره اغتشاش گران

فصل نهم - خفظ و ثبوت روحیه نیروهای بسیجی در مأموریت های امنیتی

فصل دهم - حفاظت اطلاعات در مأموریت های امنیتی

۳- ملاحظات مربوط به حفاظت اطلاعات در قبل از اجرای مأموریت (دریافت مأموریت، فراخوانی، جابه جایی و ...) چیست؟

۴- ملاحظات مربوط به حفاظت اطلاعات در حین اجرای مأموریت چیست؟

۵- ملاحظات مربوط به حفاظت اطلاعات بعد از اجرای مأموریت (انتقال دستگیر شدگان، انتقال نیروهای خودی، مستندسازی) چیست؟

فصل یازدهم - آشنایی با قوانین قضایی مورد نیاز در عملیات کنترل اغتشاشات

۳- تفتيش و بازرسی منازل و اماكن و کشف آلات و ادوات جرم

فصل دوازدهم - عملیات اطلاعاتی در صحنه مقابله با اغتشاشات

۲- نیازمندی های اطلاعاتی فرمانده در صحنه عملیات مقابله با اغتشاشات

۵- نکات مهم در انجام عملیات اطلاعاتی در عملیات مقابله با اغتشاشات

۲۷۳ - عملیات اطلاعاتی عادی سازی و پوشش در گشت

۲۸۱ - عملیات اطلاعاتی انتقال (دستگیرشدگان و...)

۲۸۷ - مشکلات و موانع در انتقال دستگیرشدگان (۱۳۸۸)

۲۸۷ - پیشنهادها برای رفع مشکلات و محدودیت‌ها

فصل سیزدهم - روش‌های کاهش آسیب‌پذیری نیروها (سطح تکیکی) در عملیات مقابله با اغتشاشات شهری

۲ - فرآیند وارد عمل شدن گردان در عملیات مقابله با اغتشاشات شهری

۳ - زمینه‌های آسیب‌پذیری نیروهای گردان در عملیات مقابله با اغتشاشات شهری بر اساس فرآیند وارد عمل شدن و اقدام‌های گردان و راه‌کارهای پیشنهادی برای رفع آن

۴ - سایر زمینه‌های آسیب‌پذیری نیروها در عملیات مقابله با اغتشاشات

فصل اول

فراخوانی نیروهای بسیجی برای اجرای مأموریتهای امنیتی

۱- کلیات

۱-۱- بیان اهمیت و ضرورت پرداختن به موضوع فراخوانی

۲- سؤال های اساسی

۲-۲- آثار منفی اقدام های فتنه گران در انجام فراخوانی نیروهای بسیجی

۲-۳- به غیر از روش های معمول در فراخوانی، چه راه کارهای مؤثر دیگری

۳- جمع بندی و نتیجه گیری

۳-۱- آگاه سازی نیروهای گردان در خصوص اهمیت فراخوانی

۳-۲- شناسایی نقاط ضعف و قوت در فراخوانی و اتخاذ تدابیر لازم

۳-۳- نوآوری و خلاقیت در فراخوانی نیروهای تحت امر

۱- کلیات

A group of men in military uniforms marching in formation down a tree-lined street.

۱-۱- بیان اهمیت و ضرورت پرداختن به موضوع فراخوانی

در میان مفاهیم و اصطلاحات نظامی و امنیتی، موضوع فراخوانی از اهمیت و جایگاه خاص و ویژه‌ای برخوردار می‌باشد، زیرا حضور به موقع و حداکثری نیروها در هنگام نیاز، برای هر سازمان نظامی ارزش فوق العاده‌ای دارد و بدین دلیل است که در تمامی یکان‌ها سعی بر آن است که طرح یا دستور العمل مدون و جامعی برای فراخوانی نیروها تدوین شود. به همین دلیل، در ادامه به ضرورت و اهمیت پرداختن به موضوع فراخوانی نیروهای بسیجی اشاره می‌شود:

گردان در این معوقت خود را به محل مأموریت رسانده و از کسروی و گسترش بحران جلوگیری نماید. در صورتی که اگر تأخیری حاصل شود، می‌تواند گسترش بحران را به دلیل داشته و کنترل آن مشکول و محسوبات بحران‌ناپذیری را بهباز می‌آورد.

(۲) نیروهای بسیج: نیرویی طریق موفق و آزاد بوده و فرمانده تحسین‌تواند و مخصوص را برای به کارگیری آن‌ها پیش بینی و احتاط نماید. بنابراین پیش بینی تمهیدات لازم برای فراخوانی به موقع و حداکثری نیروهای بسیج از اهمیت فوق العاده‌ای برخوردار است.

(۳) برای انجام فراخوانی مناسب نیروهای گردان لازم است فرمانده، ارکان و نیروهای گردان از قبل با توانی پنکه‌نگر شکل و نحوه‌ی انجام فراخوانی را تعیین نمایند و نقش و وظیفه‌ی نماس نیروهای گردان هنگام فراخوانی مشخص گردد.

۲-۱. تعریف عملیاتی از فراخوانی

عبارت است از اینکه حسب طریق و با ابلاغ مرجع صلاحیت‌دار، تمام یا بخشی از پیگان به‌منظور انجام مأموریت محوله، به نقطه‌ی مشخصی احضار شوند، به بیان ساده‌تر فراخوانی یعنی اقدام است که به موجب آن، نیروها برای انجام مأموریت در زمان معین، در مکان مورد نظر، حضور یابند.

۳-۱. موارد مورد انتظار در فراخوانی نیروها

۱-۱-۱. اطمینان از ابلاغ پیام به افراد فراخوانی شده: با عنايت به اینکه مسئول انجام فراخوانی، فرمانده گردان می‌باشد، لازم است تا وی پس از ابلاغ پیام فراخوانی نیروها، ضمن استفاده از روش‌های مختلف و بازدید میدانی از نیروهای فراخوانی کننده، مطمئن شود که پیام به همه‌ی نیروها ارسال گردیده است.

۲-۱-۲. حضور به موقع نیروهای فراخوانی شده: در فراخوانی نیروهای گردان، انتظار می‌رود تدابیر و پیش‌بینی‌های لازم توسط فرمانده گردان صورت گیرد تا نیروهای فراخوانی شده به موقع و با کمترین تأخیر در محل تعیین شده حضور یابند.

۲-۳-۱- حضور اکثریت نیروهای فرآخوانی شده در فرآخوانی نیروهای گردان، انتظار می رود اقدامهای لازم توسط فرمانده گردان صورت گیرد تا حداکثر نیروهای فرآخوان شده در محل تعیین شده حضور یابند که برای این منظور تدبیر و اقدامها و هماهنگیهای لازم یابد از قبل برنامه ریزی شده باشد.

۲-۳-۲- حضور نیروها با شور و نشاط انقلابی؛ برای اجرای مناسب مأموریتهای محوله لازم است تا تدبیر و پیش بینیهای لازم توسط فرمانده گردان صورت پذیرد تا هنگام فرآخوانی، نیروهای گردان بالنگیزه، بالا و شور و نشاط انقلابی و با علاقه و اشتیاق در فرآخوانی حضور یابند. مثلاً در حد امکان هنگام مأموریت پیش بینی تغذیه مناسب، استراحت و خواندن نماز و ... صورت پذیرد.

۲-۳-۵- حضور به موقع عناصر کلیدی؛ هنگام فرآخوانی نیروهای گردان، لازم است فرمانده گردان، عناصر کلیدی و تأثیرگذار را از قبل شناسایی نموده و به شکل خاصی فرآخوانی نماید تا وظایف اصلی و مهم را انجام دهند.

موارد مذکور به صورت کلی در خصوص فرآخوانی هر یگان نظامی، مطرح می شود. در خصوص فرآخوانی نیروهای بسیجی به دلیل اهمیت و ضرورت موضوع و همچنین ماهیت نیروهای بسیجی، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار می گردد. با توجه به اینکه حضور نیروهای بسیجی به صورت غیر موظفی، بدون هرگونه چشم داشت مادی، بر اساس اعتقادات و باورهای دینی و مذهبی و تبعیت از ولایت فقیه می باشد. بنابراین هنگام آموزش، توجیه، فرآخوانی و ... نیروهای بسیجی، اخلاق، رفتار و دستورهای فرماندهی گردان باید متناسب با روحیات، تواناییها و توقعات آنان بوده و انعطاف لازم را داشته باشد.

۴-۱- انواع فرآخوانی

فرآخوانی نیروهای گردان به طور کلی از لحاظ دو بعد زمان و نوع مأموریت قابل تقسیم و بررسی می باشد:

۱-۴-۱- از نظر زمان کافی برای فراخوانی نیروهای گردان

(۱) فراخوانی با فرصت: هنگامی که فرمانده گردان از قبل، زمان اجرای مأموریت و نوع فراخوانی را می داند و زمان کافی برای سیر مراحل انجام فراخوانی را دارد.

(۲) فراخوانی تعجیلی: هنگامی که بدون اطلاع قبلی و بر حسب ضرورت به فرمانده گردان ابلاغ شود تا نیروهای تحت امر را در اسرع وقت فراخوانی نماید.

۱-۴-۲- از نظر نوع مأموریت و هدف از فراخوانی نیروهای گردان

(۱) فراخوانی مأموریتی: هنگامی که فرمانده گردان، نیروهای تحت امر را به منظور انجام عملیات و اجرای مأموریت امنیتی (مثلاً مقابله با نارآمی و اغتشاشات) فراخوانی می نماید.

(۲) فراخوانی: هنگامی که فرمانده گردان، نیروهای تحت امر را به منظور اجرای برنامه های تربیتی و آموزشی و یا انجام تمرینات تاکتیکی فراخوانی می نماید.

۱-۴-۳- فراخوانی ترکیبی: هنگامی که فراخوانی نیروهای گردان، ترکیبی از انواع

فراخوانی های مذکور در بندهای (۱-۴-۱) (بعد زمان) و (۲-۴-۱) (بعد مأموریت و هدف) باشد. به آن فراخوانی ترکیبی می گویند (مطابق جدول ۱-۱).

۲- سؤال‌های اساسی

۱- مشکلات و موانع حد انجام فراخوانی چیست؟

(۱) عدم انسجام سازمانی گردان‌ها در مواقع غیرعملیاتی و محوریت حوزه‌ها و پایگاه‌ها، موجب تصدی گری حوزه‌ها و پایگاه‌ها شده و نیروها از آنجا فراخوانی و به گردان معرفی می‌شوند. درواقع مسئولیت فراخوانی و اجرای مأموریت با فرمانده گردان می‌باشد؛ اما امکانات، اختیارات و پشتیبانی‌های لازم از نیروها، در اختیار حوزه‌های مقاومت بسیج است.

(۲) با عنایت به تنوع مشاغل و یا مشغول به تحصیل بودن نیروهای بسیجی، فراخوانی‌های مکرر و بعضاً غیرضروری، باعث ایجاد مشکلات شغلی، تأثیر منفی در معیشت و افت تحصیلی آنان و در نهایت منجر به ریزش نیرو در فراخوانی‌های بعدی می‌شود.

(۳) نفوذ افراد غیر بسیجی در هنگام فراخوانی نیروهای گردان، موجب بروز برخی مشکلات از قبیل انجام اقدام‌های ناهمانگ، هنجارشکنی، تسویه حساب شخصی، مشکلات اخلاقی، سرقت و ... بنابراین لازم است فرمانده گردان ضمن انجام هماهنگی‌های لازم با حفاظت اطلاعات، تداییر و اقدام‌های حفاظتی لازم را در هنگام انجام فراخوانی اجرایی نماید.

(۴) ممانعت خانواده‌های برخی از بسیجیان از حضور آنان در فراخوانی‌ها به دلیل عملیات روانی، شایعه‌پراکنی و دروغ‌پردازی‌های صورت گرفته از سوی دشمن می‌باشد.

(۵) یکی از ابزار متداول و مورد استفاده در فراخوانی‌ها، خطوط تلفن مستقیم و همراه می‌باشد که این وسایل ارتباطی، دارای محدودیت‌های زیادی مانند قطع و یا اشغال بودن در زمان بحران و هزینه‌های را به دنبال دارد. بنابراین برای سهولت در اطلاع‌رسانی و فراخوانی نیروها می‌توان از سایر وسایل ارتباطی مانند SMS Center و ... نیز استفاده نمود.

تذکر: رعایت اصول و ملاحظات حفاظتی در استفاده از وسایل و تجهیزات مخابراتی مانند اس.ام.اس. ستر ضروری است.

(۶) در مواقعی که نیروهای بسیجی، فراخوانی شده و به کارگیری نمی‌شوند، این امر موجب فرسایش آن‌ها و ریزش در فراخوانی‌های بعدی می‌شود. به‌این‌ترتیب که نیروهای بسیجی تصور می‌کنند ضرورتی برای حضور آن‌ها وجود ندارد و صرفاً وقت آن‌ها گرفته می‌شود.

(۷) محدودیت زمانی قانونی برای بسیجیان به‌منظور عدم حضور در محل کار به‌مدت ۱۵ روز در سال که حتی همین ۱۵ روز را هم برخی سازمان‌ها و نهادها قبول نمی‌کنند. بنابراین عدم حضور نیروهای بسیجی در محل کار، ممکن است باعث ایجاد مشکلات جدی شغلی و یا حتی موجب اخراج از کار شود.

۲-۲- آثار منفی اقدام‌های فته‌گران در انجام فراخوانی نیروهای بسیجی رایان نمایند

(۱) انجام عملیات روانی علیه بسیجیان و خانواده‌های آنان از طریق شبکه‌های ماهواره‌ای ضدانقلاب، پخش شایعات و ... که این امر تأثیر منفی بر خانواده داشته و موجب ریزش نیروها در فراخوانی‌ها می‌شود. اما این موضوع در اکثر نیروهای بسیجی که دارای اعتقاد، ایمان و بصیرت لازم می‌باشند، اثر معکوس دارد. به‌این‌ترتیب که باعث افزایش عزم و اراده‌ی آن‌ها در اجرای موفقیت‌آمیز مأموریت خواهد شد.

(۲) تهدید و ارعاب نیروهای بسیجی و خانواده‌های آنان توسط عناصر ضدانقلاب از طریق پخش عکس بسیجیان در اینترنت و فضای مجازی، در شب‌نامه‌ها و یا انداختن نامه و نوشته‌های تهدیدآمیز در منازل و ... باعث می‌شود برخی از نیروهای بسیجی تحت تأثیر این تبلیغات، به‌دلیل تهدیدات متصور علیه اعضای خانواده در هنگام فراخوانی‌ها حاضر نشوند.

(۳) هنگامی که نیروهای خودی به‌دلایل مختلف در مأموریت مقابله با اغتشاشات، با ناکامی و عدم موفقیت مواجه می‌شوند، برای مثال تعدادی از نیروهای گردان توسط اغتشاش گران گروگان گرفته می‌شوند و یا مورد ضرب و جرح قرار می‌گیرند، انتشار اخبار این حوادث موجب کاهش روحیه نیروها و متعاقباً باعث ایجاد تأثیر منفی در فراخوانی خواهد شد.

با فرصت	تعجیلی	زمانی
فراخوانی با فرصت به منظور انجام مأموریت	فراخوانی تعجیلی به منظور انجام مأموریت	انجام مأموریت
فراخوانی با فرصت به منظور انجام حفظ انجام و آموزش و نمربین	فراخوانی تعجیلی به منظور انجام و آمادگی رزم

۲-۲- به‌طور از روش‌های معمول در فراخوانی، چه‌راه‌کارهای مؤثر دیگری را تجربه نموده‌اید؟

(۱) استفاده از توان و ظرفیت هیئت‌های مذهبی در انجام فراخوانی‌های با فرصت و یا فراخوانی در زمان بحران در صورت تداوم فتنه بیش از یک هفته. با عنایت به اینکه هیئت‌های مذهبی معمولاً محل تجمع نیروهای بسیجی می‌باشند و حضور آنان در این مجالس آمیخته و سرشار از عشق و محبت و ارادت خالصانه به اهلیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) است، بنابراین امکان تبیین جایگاه ولایت فقیه و نظام ج.ا.ا.ا. اهمیت و نقش بسیجیان در مأموریت و بالا بردن بصیرت انقلابی نیروها به بهترین شکل وجود دارد که در صورت موفقیت فرمانده در این موضوع، تأثیر فوق العاده‌ای در حضور نیروهای بسیجی هنگام فراخوانی ایجاد خواهد شد.

(۲) استفاده از روش فراخوانی ممکوس به این صورت که نیروهای گردان از قبل به گونه‌ای توجیه شوند که حساسیت و نگرانی لازم را داشته باشند تا هنگام نزدیک شدن سالروز وقایع امنیتی مانند ۲۲ خرداد، ۱۸ تیر، ۱۶ آذر و ... و یا زمانی که احساس می‌کنند تهدید و یا حادثه امنیتی در حال وقوع است، خودشان به هر طریق ممکن، اعلام آمادگی و راجع به فراخوانی، از فرمانده استعلام نمایند.

(۳) با توجه به اهمیت موضوع، ضرورت دارد فرمانده با نیروهای گردان هم‌فکری و مشورت لازم را برای رسیدن به روش یا روش‌های مورد استقبال و قراردادی برای انجام فراخوانی به عمل آورد که ممکن است این روش‌ها در هر گردان متفاوت باشد و یا با توجه به مقتضای زمان پس از مدتی تغییر نماید.

(۴) هنگامی که نیازی به فراخوانی همه‌ی نیروهای گردان نیست، فراخوانی تعداد مناسبی از بسیجیان دارای انگیزه و روحیه با تجهیزات کامل در اولویت بوده و بهتر از فراخوانی تمامی نیروها می‌باشد.

(۵) ارتباط مداوم و مستمر فرمانده گردان با نیروهای تحت امر: تقویت ارتباط گیری با بسیجیان حداقل یک روز در هفته در قالب برنامه‌ی یاد یاران، کلاس‌های

آموزشی و ... موجب انسجام و آمادگی نیروها گردیده و باعث تسهیل و تسریع در انجام فراخوانی می‌شود.

(۶) ارتباط شبکه‌ای مستقیم و مستمر بین فرمانده گردان، ارکان و سایر نیروها به صورت زنجیره‌ای، به این شکل که هر کدام از اعضای گردان با تعدادی از سایر اعضا در ارتباط مستقیم و رابطه‌ی نزدیک داشته باشند تا موجب سهولت و تسریع در فراخوانی شود.

فرمانده گردان به صورت شبکه‌ای با حداقل ۱۰ نفر ارتباط مستمر و تنگاتنگ داشته باشد و آن ۱۰ نفر نیز به نوبه‌ی خود با تعدادی از افراد گردان مرتبط باشند تا هنگام ابلاغ فراخوانی توسط فرمانده گردان، پیام توسط این افراد نیز منتشر شود. البته لازم نیست حتماً تمامی این ۱۰ نفر از ارکان و یا فرماندهی گروهان باشند.

فرمانده گردان
- عضو اول
  - ۱ ...
  - ۲ ...
  - ۳ ...
  - ۴ ...
  - ۵ ...
- عضو دوم
  - ۱ ...
  - ۲ ...
  - ۳ ...
  - ۴ ...
  - ۵ ...
- عضو سوم
  - ۱ ...
  - ۲ ...
  - ۳ ...
  - ۴ ...
  - ۵ ...
- عضو چهارم
  - ۱ ...
  - ۲ ...
  - ۳ ...
  - ۴ ...
  - ۵ ...
- عضو پنجم
  - ۱ ...
  - ۲ ...
  - ۳ ...
  - ۴ ...
  - ۵ ...
- عضو ششم
  - ۱ ...
  - ۲ ...
  - ۳ ...
  - ۴ ...
  - ۵ ...

نمودار ۱-۲- ارتباط شبکه‌ای فرمانده و اعضای گردان در فراخوانی

۳- جمع بندی و نتیجه گیری

۱-۳- آگاه‌سازی نیروهای گردان در خصوص اهمیت فراخوانی

با عنایت به موضوعات طرح شده، لازم است تا فرمانده گردان، عناصر کلیدی، ارکان و سایر نیروهای تحت امر را نسبت به اهمیت موضوع فراخوانی و نقش مؤثر آن در اجرای موفق مأموریت امنیتی توجیه و تصریح نماید که هرگونه سهل انگاری و بی توجهی در این امر موجب گسترش و شیوع بحران می‌شود و کنترل و مقابله با آن نیازمند صرف توان و هزینه‌های فراوان مادی و معنوی خواهد بود. برخی اوقات حضور پیش دستانه نیروها در کانون‌های بحران، موجب بازدارندگی و سلب فرصت از اغتشاش‌گران می‌شود. بنابراین حضور نیروهای بسیجی در این گونه فراخوانی‌ها بسیار مؤثر بوده و لازم است مورد اهتمام و توجه قرار گیرد. بدیهی است اگر نیروهای گردان اهمیت فراوان این موضوع را درک نمایند، نهایت سعی و تلاش لازم را به عمل خواهند آورد.

۲-۳- شناسایی نقاط ضعف و قوت در فراخوانی و اتخاذ تدابیر لازم

برای اجرای مناسب، صحیح و به موقع فراخوانی، لازم است تا فرماندهی گردان روش‌های مناسب فراخوانی را به‌همراه ارکان و عناصر کلیدی بررسی و در برنامه‌های حفظ انسجام و آمادگی رزم تمرین نموده و ضمن برگزاری جلسه با حضور اعضای مؤثر در گردان، پس از انجام بررسی‌های لازم، نقاط ضعف و قوت نیروهای گردان در فراخوانی را شناسایی و تدابیر و اقدام‌ها لازم را به‌منظور برطرف نمودن نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت اتخاذ نماید. البته مشورت با فرماندهان سایر گردان‌ها و استفاده از تجربیات موفق و یا ناموفق آنان در موضوع فراخوانی نیز در این رابطه بسیار مؤثر خواهد بود.

۳-۳- نوآوری و خلاقیت در فراخوانی نیروهای تحت امر

با عنایت به اینکه موارد ذکر شده در این نوشتار حاصل تجارب برخی از مسئولین و فرماندهان مأموریت مقابله با اغتشاش در طول زمان‌های گذشته به‌ویژه فتنه‌ی سال ۱۳۸۸ می‌باشد، قطعاً در مورد موضوع فراخوانی تجارب، نوآوری‌ها و خلاقیت‌هایی دیگری نیز وجود دارد که تاکنون ثبت و ضبط نگردیده است و یا ممکن است در مأموریت‌های آتی با توجه به مقتضیات زمان، روش‌های مؤثر جدیدی ابداع و به‌کارگیری شود. بنابراین لازم است تا فرمانده گردان با استفاده از دانش و تجارب موجود و ضمن بهره‌گیری از نظرات نیروهای بسیجی، خلاقیت‌ها و نوآوری‌های مؤثر در فراخوانی را به صورت گردانی تمرین و اجرایی نماید.

فصل دوم

جابه جایی و انتقال نیرو

در صحنه اغتشاش

A group of police officers in uniform and helmets are standing next to a line of red motorcycles, parked in a dusty outdoor area. Several white vans are visible behind them, and buildings and hills are in the background.

۱- هدف

جای سریع و ایمن نیروها به صحنه عملیات و هدایت نیروهای امنیتی برای مقابله با اغتشاش گران.

آشنایی با شیوه ایمن و سریع جابه جایی نیروها به صحنه درگیری و صحنه عملیات می باشد که این جابه جایی شامل بخش های مختلفی اعم از اعزام نیرو به صحنه، خروج نیروها از صحنه و یا تعویض نیروها به منظور حفظ توان نیروهای عمل کننده باشد.

۳- انواع جابه جایی

۴- انواع جابه جایی از دیدگاه متفاوت

(۲) جابه جایی آشکار (در تجارب فتنه ۱۳۸۸ بارها شاهد نمایش اقتدار و قدرت نیروهای امنیتی به منظور بازدارندگی و اجرای عملیات روانی بوده ایم که بسیار مؤثر و مفید واقع شده است).

۵- ملاحظات اساسی در جابه جایی نیروها

(۱) انتخاب بهترین مسیر (با ملاحظه نوع جابه جایی، ترافیک، زمان، مسافت و ... بهترین مسیر انتخاب شود):

(۲) شناخت جغرافیای محل (در یکی از مأموریت های امنیتی سال ۱۳۸۹، مقابله با اغتشاشات با وجود فاصله ۵ دقیقه ای یکی از یگان ها با اغتشاش گران، به علت شناخت ناکافی جغرافیایی شهری حدود یک ساعت طول کشید تا یگان مذکور به محل اعلام شده برسد):

(۳) استفاده از وسایل مناسب با توجه به مسیر فاصله، شرایط آب و هوایی، وجود دشمن و ...:

(۴) تأمین امنیت نیروها در حین جابه جایی (در اغتشاشات سال ۱۳۸۸، چندین بار شاهد غافلگیری نیروهای خودی در حین اعزام به مأموریت و صدمات ناشی از این غافلگیری بودیم):

(۵) سرعت مناسب و سیله نقلیه (در اغتشاشات سال ۱۳۸۸، به دلیل استفاده از موتور سکلیت):

(۶) امنیت و سیله نقلیه (یک و سیله نقلیه باید علاوه بر سلامت فنی از نظر تاکتیکی و عملیاتی نیز واجد امنیت لازم بوده و از سرعت مناسب در جابه جایی برخوردار باشند. برخی از بسیجیان از موتورهای شخصی در مأموریت ها استفاده می نمایند که به دلیل متفاوت بودن این وسایل بارها شاهد عقب ماندن بعضی از آنها در حین جابه جایی و ستون کشی بودیم که این خود مشکلات مختلفی را در پی داشت):

(۷) نمایش اقتدار مورد نیاز (در بسیاری مواقع حرکت مقتدرانه نیروها به منظور اعزام به محلی خاص موجب رعب در دل اغتشاش گران و ممانعت از برزو هرگونه ناامنی می‌شود؛ بنابراین در این خصوص زمان و مسیر و حفظ آرایش و اقتدار از اهمیت خاصی برخوردار است)؛

(۹) کمیت مورد نیاز در جابه‌جایی (با توجه به نوع وسایل و تعداد نیرویی که نیاز به جابه‌جایی می‌باشد، باید ملاحظاتی همچون ترافیک و مشکلات احتمالی و ... در نظر گرفت و تدابیر لازم اتخاذ شود).

۶- مشکلات موجود در جابه‌جایی نیروها

۱- ۶- وسایل نقلیه جمعی (عمومی و سپاه)

(۱) کمبود وسایل ترابری جمعی در سازمان (در اغتشاشات سال ۱۳۸۸، اغلب نیروهای بسیجی از موتورها و خودروهای شخصی خود استفاده می‌کردند)؛

(۳) مشکلات مربوط به هماهنگی و تأمین این وسایل؛

(۵) خطرات ناشی از جابه‌جایی نیروها به صورت منسجم؛

(۸) امکان بهره‌برداری ضعیف از این وسایل در منطقه عملیات.

۲- ۶- وسایل نقلیه انفرادی

(۳) افزایش احتمال خرابی این وسایل و معطلی ستون؛
(۴) متحدالشکل نبودن این وسایل و ایجاد بی نظمی ظاهری و بی نظمی در ستون کشی؛

(۵) تأمین امنیت این وسایل در محل اجرای مأموریت (در افتکاشات سال ۱۳۸۸ و همچنین در مأموریت های سال ۱۳۸۹ بارها شاهد وارد آمدن خسارت به وسایل نقلیه بوده ایم که از جمله می توان به آتش گرفتن موتورهای سپاه سیدالشهدا هنگام انتقال آنها با کامیون به پادگان مربوطه اشاره نمود).

۷- محاسن جایی نیروها با خودروهای جمعی

(۱) جابه جایی منجم نیروها و حضور دفعی در محل اجرای مأموریت؛
(۲) رهایی از مشکلات ناشی از تأمین امنیت وسایل ترابری انفرادی در محل اجرای مأموریت (در تجارب ۱۳۸۸ بارها شاهد آتش سوزی و وارد آمدن خسارت به موتورهای پارک شده در کنار خیابان بوده ایم)؛
(۳) امکان بهتر در برقراری امنیت نیروها در حین جابه جایی؛
(۴) رهایی از مشکلات ناشی از تأمین ستون موتوری؛
(۵) کاهش احتمال خرابی وسیله نقلیه؛
(۶) کاهش تصادفات رانندگی موتوری (در اغلب مأموریت ها و تجارب گذشته ما شاهد تصادف نیروهای موتوری و تلفات و خسارات ناشی از آن بوده ایم).

۸- محاسن جایی نیروها با وسایل نقلیه انفرادی

(۱) چابکی و چالاکی در جابه جایی نیروها با کمک موتورسیکلت؛
(۲) رهایی از گره های ترافیکی و حضور به موقع در محل مأموریت؛
(۳) امکان حرکت در معاصر تنگ و ...؛

(۴) امکان جابه‌جایی نیروها با تعداد موردنظر و یا تقسیم نیروها؛
(۵) امکان انتقال سریع نیروها از یک محل به محل دیگری برای اجرای مأموریت؛
(۶) اقتدار و عظمت انتقال نیرو با موتورسیکلت؛
(۷) امکان اجرای عملیات روانی و اقتدار در منطقه.

Aerial view of a road where several motorcycles are parked or moving, illustrating the concept of rapid deployment and maneuverability.

۹- اقدام‌های لازم در انجام یک جابه‌جایی و انتقال مناسب

۱۰- وضعیت و تمرین پاسگاهی

وضعیت مأموریت: گردان یکم امام علی (ع) مأموریت دارد از ساعت «س» روز «ر» نسبت به اجرای مأموریت مقابله با اغتشاش و ناامنی در میدان امام (ره) اقدام نماید. در اطلاعیه هایی که در سطح شهر توزیع شده آمده که در روز «ر» بار دیگر همدل و هم صدا ضمن حضور در میدان «م» حقوق تضعیف شده خود را از چپاولگران و ایادی آنها مطالبه خواهیم کرد (وعده ما ساعت ۱۶۰۰ میدان امام (ره)). همچنین پیامک هایی به شهروندان مبنی بر حضور در میدان «م» ساعت ۱۵۰۰ ارسال شده است.

شبکه های ضد انقلاب اقدام به فراخوانی عمومی از بعد از ظهر روز «ر» در میدان مذکور نموده اند.

گردان یکم امام علی (ع) باید ضمن فراخوانی نیروها در محل اصلی خود (ناحیه مقاومت بسیج مالک اشتر) در زمان مقرر ضمن حضور در محل مورد نظر نسبت به اجرای مأموریت اقدام نماید.

با توجه به موارد فوق نسبت به پاسخ گویی به خواسته های زیر اقدام نمایید:

(۴) بعد از پایان مأموریت به شما دستور ترک منطقه و عزیمت به مقر داده می‌شود، بنابراین به منظور حفظ آرامش صحنه و عدم جلب توجه در خصوص خروج نیروها از صحنه چه مواردی را مدنظر قرار خواهید داد.

فصل سوم

حفاظت از اماکن در اغتشاشات

A photograph showing a scene of conflict or riot. Several people are visible, including one person climbing a white wall and barbed wire fence. In the background, there is a large fire and smoke, suggesting a burning vehicle or structure.

۱- هدف

تبیین ویژگی‌ها، اهمیت و چگونگی حفاظت از اماکن حیاتی، حساس و مهم در عملیات مقابله با اغتشاشات.

۲- منظور

آشنایی فرماندهان گردان‌های امنیتی با اماکن حیاتی، حساس و مهم و وظایف یگان‌های امنیتی در حفاظت از آن اماکن.

۳- اهمیت و ضرورت

تجربه‌ی بحران‌های امنیتی سنوات گذشته بیانگر آن است که، سرکردگان اغتشاش‌گر، همیشه با رویکردهای راهبردی و تاکتیکی، به دنبال تصرف، تخریب و آسیب بر اماکن حیاتی، حساس و مهم موجود در صحنه‌های امنیتی می‌باشند. بر این اساس، آشنایی فرماندهان گردان‌های امنیتی و مدیران بحران (سطح تاکتیکی) با اماکن حیاتی، حساس و مهم و وظایف یگان‌های امنیتی در حفاظت از آن‌ها ضرورتی اجتناب‌ناپذیر بوده و عملاً موجب افزایش توانمندی گردان‌های مزبور در انجام مأموریت‌های مرتبط خواهد بود.

۴- طرح تحقیق

در قالب این تحقیق ضمن ارائه‌ی تعاریف اماکن حیاتی، حساس و مهم، با بیان آسیب‌پذیری‌های این اماکن، تاکتیک‌های عملیاتی گردان در راستای حفاظت از این گونه اماکن در قالب تجارب عینی صحنه‌های عملیاتی تبیین خواهد شد.

۵- سؤال‌های تحقیق

(۴) در صحنه‌های عملیات مقابله با اغتشاشات شهری آسیب‌ها و تهدیدات متصور برای اماکن موصوف کدامند؟

(۵) برای کاهش آسیب‌پذیری‌ها و حفاظت از اماکن موصوف در صحنه‌های عملیات مقابله با اغتشاشات شهری چه تاکتیک‌هایی می‌تواند مدنظر باشد؟

(۶) در راستای کاهش آسیب‌پذیری‌ها و حفاظت از اماکن موصوف در صحنه‌های عملیات مقابله با اغتشاشات شهری چه مشکلاتی متصور می‌باشد؟

(۷) راه‌کارهای تأمین و نیز ارتقای ضریب حفاظتی اماکن دارای طبقه‌بندی کدامند؟

۶- تعاریف

(۱) اماکن حیاتی: اماکنی و تأسیساتی می‌باشند که از نقطه‌نظر راهبردی چنان حائز اهمیتی است که اگر تمام و یا قسمتی از آن مورد تعرض و یا تخریب واقع‌شده و یا به اشغال و کنترل دشمن در آیند خسارات کلی به امنیت کشور وارد‌شده و یا زندگی عادی مردم را برای مدت میدی دچار اختلال نمایند.

(۲) اماکن حساس: اماکنی و تأسیساتی می‌باشند که اگر تمام و یا قسمتی از آن مورد تعرض و یا تخریب واقع‌شده و یا به اشغال و کنترل دشمن در آیند، زیان کلی به امنیت منطقه‌ای از کشور وارد‌شده و یا زندگی عادی مردم را برای مدتی مختل نمایند.

(۳) اماکن مهم: اماکنی و تأسیساتی می‌باشند که اگر تمام و یا قسمتی از آن مورد تعرض و یا تخریب واقع‌شده و یا تحت اشغال و یا کنترل دشمن در آیند، مشکلات امنیتی برای قسمتی از منطقه‌ای از کشور، ایجاد‌شده و یا زندگی عادی گروهی از مردم برای مدت محدودی مختل گردد.

(۴) اماکن قابل حفاظت: اماکنی و تأسیساتی می‌باشند که در رده‌های فوق قرار نگرفته، اما لطمه به آن‌ها می‌تواند وقفه‌ای در بخشی از امور یک شهر ایجاد نموده و حفاظت از آن‌ها لازم باشد.

(۵) اختشاش: هرگونه اقدام شدید تعداد یا گروه هایی از جمعیت ناراضی و فاقد رفتار عقلانی، که به وسیله افرادی خاص تحریک گردیده و مبادرت به برهم زدن نظم و آرامش عمومی به منظور رسیدن به اهدافی در مغایرت با قوانین جاری کشور نمایند را اختشاش گویند.

(۶) نیروی انتظامی: نیروی انتظامی مصرح در قانون که مسئولیت برقراری امنیت در وضعیت انتظامی را بر عهده دارد.

(۷) وضعیت انتظامی: وضعیتی است که نظم عمومی جامعه روند عادی دارد و یا بر اثر برخی حوادث و مسائل، آرامش روانی و امنیت اجتماعی و نظم عمومی دچار اختلال گردیده و ناآرامی هایی در جامعه پدیدار گشته است، اما اقدام قابل ملاحظه ای برای مقابله با دولت و تضعیف حاکمیت مشاهده نمی گردد.

(۸) وضعیت امنیتی: وضعیتی است که در آن اقدامات و تلاش هایی در داخل یا خارج از کشور به منظور مقابله با نظام و براندازی حکومت صورت بگیرد.

۷- وظایف سازمان ها در راستای حفاظت از اماکن تابعه

(۱) انتخاب مناسب مکان و فضا (سازمان ها به عنوان متولیان برقراری امنیت اماکن و تأسیسات تابعه موظفند در انتخاب مکان برای اجرای پروژه های ابیه و تأسیسات مهم، اصول پدافند غیرعامل را در همه مراحل مدنظر قرار دهند تا امکان تأمین و حفاظت از آنها با صرفه انسانی، اقتصادی و فنی مناسب ایجاد شود)؛

(۲) طراحی مناسب سازه ها و ابیه (سازمان ها به عنوان متولیان برقراری امنیت اماکن و تأسیسات تابعه موظفند در طراحی سازه ها، ابیه و تأسیسات مهم، اصول پدافند غیرعامل را در همه مراحل مدنظر قرار دهند تا امکان تأمین و حفاظت از آنها با صرفه انسانی، اقتصادی و فنی مناسب ایجاد شود)؛

(۳) حفاظت فیزیکی و انسانی (سازمان ها موظفند پس از اتمام مراحل ساخت، با ایجاد موانع فیزیکی و الکترونیکی، نسبت به ایجاد بازدارندگی لازم اقدام نمایند. علاوه

بر این، با به کارگیری عوامل انسانی در برجکهای دیدبانی بصری و... نسبت به افزایش ضریب حفاظتی اماکن تابعه اقدام نمایند؛

(۴) عوامل کنترلی (به کارگیری سامانه های الکترونیکی و پست های کنترل تردد نیز در راستای تأمین اماکن و تأمینات حائز اهمیت بوده و قابلیت اقدام دارد)؛

(۵) برقراری سامانه های تصویری و دوربین های مداریت (سازمانها موظفند پس از اتمام مراحل ساخت و در راستای بازدارندگی و نیز شناسایی موارد مشکوک، نسبت به برقراری سامانه های تصویری و دوربین های مداریسته با کیفیت بالای تصاویر در اماکن تابعه اقدام نمایند)؛

(۶) تقویت سامانه های دفاع و حفاظت از اسناد، مدارک و لوازم (در مراکز امنیتی اولویت با دفاع و حراست از اسناد و لوازم می باشد و در این راستا انتقال اسناد به مراکز امن تر پیش بینی شود و در غیر مراکز امنیتی اولویت به دفاع از ساختمان معطوف خواهد بود)؛

(۷) تعیین متولی شخص با فرمائندگی واحد برای حفاظت و حراست از اماکن (این امر دارای اهمیت ذاتی بوده و اجرای آن موجب وحدت تلاش ها و پرهیز از اقدامات موازی و نیز بر کردن خلاهای حفاظتی و امنیتی خواهد بود)؛

(۸) تدوین طرح حفاظت و دفاع از اماکن (این امر با احصاء آسیب پذیری ها و با تعیین وظایف هر یک از اجزا و استقرار سامانه های پدافند عامل و غیرعامل صورت می گیرد)؛

(۹) شناسایی دائمی حوزه های سرزمینی و استمرار اشراف اطلاعاتی (با اجرای گشت های اطلاعاتی مستمر و نیز کسب اخبار و اطلاعات لازم از مجاری ممکن انجام می گیرد).

(۱۰) سازماندهی و به کارگیری عوامل انسانی با استعداد لازم در قالب طرح های حفاظت و دفاع از اماکن (در این مقوله کیفیت و کمیت نیروی انسانی برای افزایش کارآیی و نیز افزایش اثربخشی در راستای ممانعت از نفوذ و... حائز اهمیت می باشد)؛

(۱۱) مدیریت مناسب و متمر موادی که آسیب پذیری اماکن را بالا می برد (مانند مواد منفجره، مواد اشتعالزا و...).

۸- تبیین وظایف عملیاتی گردان در راستای محافظت از اماکن

(۱) کسب اشراف اطلاعاتی لازم بر محدوده‌ی سرزمینی (بدون اشراف اطلاعاتی بر محدوده‌ی سرزمینی و شناسایی میدانی اماکن قابل حفاظت، تأمین امنیت و حفاظت از آنها در صحنه‌ی عملیات مقابله با اغتشاشات شهری و ناآرامی‌های اجتماعی ممکن نمی‌باشد. ای بسا فرمانده صحنه‌ی عملیاتی به دلیل فقدان اطلاعات و آگاهی لازم اغتشاش گران را در صحنه‌ی عملیاتی به سمت یک مکان قابل حفاظتی مانند پمپ بنزین کیش دهد و یا به دلیل عدم آشنایی جغرافیایی و نیز فقدان اطلاعات علی‌رغم امکان دسترسی، گردانی نتواند به کمک نیروهای محافظت و مدافع از یک مکان قابل حفاظت در صحنه‌ی عملیاتی بستابد و آن مقر و مکان محاصره‌شده و در آستانه‌ی سقوط و آسیب قرار گیرد؛)

(۲) داشتن طرح مناسب بر اساس طرح‌ها و استاد بالادستی (حسب مورد داشتن و تدوین طرح مناسب عملیاتی با به‌روزرسانی برآوردها، تعیین سازمان رزم مناسب، تبیین تاکتیک‌های عملیاتی، تعیین سلاح و تجهیزات لازم، پیش‌بینی پشتیبانی‌های گردان و... در کمک به محافظت از اماکن حیاتی و حساس حائز اهمیت بسیار می‌باشد و توجه به این مهم اجتناب‌ناپذیر است؛)

(۳) تأمین امکانات، سلاح، تجهیزات و مهمات مورد نیاز برابر طرح‌های دفاعی (پشتیبانی سخت‌افزاری از عملیات گردان و تأمین ملزومات فیزیکی عملیات مانند سلاح‌های متناسب، مهمات مورد نیاز مانند اشک آور و... قطعاً بر سرنوشت عملیات دفاعی و مقابله با مهاجمین تأثیری حیاتی خواهد داشت؛)

(۴) اجرای تمرین تاکتیکی بر اساس طرح‌های مصوب (اجرای تمرین‌های تاکتیکی در محیط، جغرافیا و سرزمین اصلی و یا مشابه ضمن حفظ و تقویت ارتباط مستمر با مسئولین مربوطه، آشنایی و تسلط نیروها بر محیط عملیات را افزایش خواهد داد؛)

(۵) اتخاذ تاکتیک‌های عملیاتی مناسب مناسب با تغییرات صحنه‌های عملیاتی (باتوجه به تغییر مکرر شرایط و ویژگی‌های صحنه‌های عملیاتی، اتخاذ تاکتیک مناسب در راستای مقابله یا اغتشاش گران با مدنظر قرار دادن امنیت اماکن حائز اهمیت می‌باشد؛)

(۶) پیشینی نیروی احتیاط و تأمین مناسب متناسب با تغییرات صحنه‌های عملیاتی (با توجه به تغییر مکرر شرایط و ویژگی‌های صحنه‌های عملیاتی، پیشینی تأمین مناسب در حفاظت از اماکن در راستای اجتناب از غافلگیری، محاصره شدن نیروها و نیز پشتیبانی به موقع عملیاتی نیروها دارای اهمیت ذاتی است)؛

(۷) تعیین اولویت اقدامات متناسب با تغییرات صحنه‌های عملیاتی (با توجه به تغییر مکرر شرایط و ویژگی‌های صحنه‌های عملیاتی، تعیین اولویت در برخورد با اغتشاش گران، اقدامات عملیاتی و حفاظت از اماکن و در ادامه اتخاذ تاکتیک مناسب در راستای مقابله با اغتشاش گران با مدنظر قرار دادن امنیت اماکن حائز اهمیت می‌باشد)؛

(۸) مستندسازی وضعیت عملیاتی (با توجه به اهمیت حمله‌ی اغتشاش گران به اماکن و تأثیر آن بر روند عملیات مقابله، فرمانده صحنه حتماً باید نسبت به گماردن عنصر مناسب برای مستندسازی تصویری وقایع اقدام نماید).

۹- تبیین زمینه‌های آسیب‌پذیری اماکن و تأسیسات

(۱۱) فقدان اشراف اطلاعاتی متولیان دفاع و حفاظت از اماکن نسبت به شعاع مطمئنه‌ی پیرامونی؛

(۱۲) فقدان طرح عملیاتی دفاعی مناسب و به‌روز شده برای دفاع و حفاظت از اماکن؛

(۱۳) کمبود و نیز فقدان امکانات تأخیری و سد و موانع در راستای حفاظت از اماکن؛

(۱۴) کمبود و نیز فقدان امکانات پدافندی (مانند مهمات بازدارنده و اشک‌آور) در راستای حفاظت از اماکن؛

(۱۵) استقرار نامناسب عوامل و امکانات و جانمایی نامناسب ابینه‌ی حساس.

۱۰- اقدام‌های عملیاتی گردان برای حفاظت از اماکن در صحنه‌ی عملیات مقابله با اغتشاشات شهری

(۱) برقراری گشت‌های اطلاعاتی و عملیاتی (برای افزایش ضریب حفاظتی اماکن و کسب اشراف اطلاعاتی از آخرین وضعیت تهدیدات متصور برعلیه اماکن، برقراری گشت‌های اطلاعاتی و نیز عملیاتی با پوشش مناسب مورد تأکید می‌باشد)؛

(۲) به‌روزرسانی طرح حفاظتی (تدوین و یا حداقل طراحی ذهنی طرح‌های دفاعی و حفاظتی برای حفاظت از اماکن مهم و قابل حفاظت در حوزه‌ی سرزمینی، محدوده‌ی عمل و صحنه‌ی عملیات و نیز توجیه نیروهای مؤثر گردان نسبت به آن، کمک شایانی به کاهش آسیب‌پذیری‌های اماکن خواهد نمود)؛

(۳) تاکتیک سد و موانع کلاسیک (منظور انسداد یا کانالیزه کردن مسیرهای دسترسی به مکان موردنظر با به‌کارگیری موانع مصنوعی مانند نرده‌ها و شبکه‌های فلزی، انواع سیم‌های خاردار و... می‌باشد)؛

(۴) تاکتیک سد و موانع ابداعی (منظور انسداد یا کانالیزه کردن مسیرهای دسترسی به مکان موردنظر با به‌کارگیری موانع در دسترس مانند پارک کردن اتوبوس، کامیون و... در ورودی به محوطه‌ی اماکن خاص و یا مثلاً آتش زدن چند سطل زباله و... در مسیر متهی به یک مکان قابل حفاظت می‌باشد)؛

(۵) گماردن نگهبان و انسداد انسانی (منظور انسداد یا کانالیزه کردن مسیرهای دسترسی به مکان مورد نظر با گماردن نگهبان با استعداد لازم و حسب مورد تشکیل لایه های حفاظتی متعدد در قالب چیدمان عوامل انسانی می باشد)؛

(۶) تاکتیک فریب (منظور انحراف ذهنی و تغییر هدف اغتشاش گران از توجه به مکان خاص با روش های فریبکارانه می باشد)؛

(۷) گماردن تأمین مسلح (آشکار یا پنهان) در ساختمان ها و نقاط مشرف (منظور حسب مورد تقویت، تأمین و برقراری امنیت مکان مورد نظر به وسیله استقرار عوامل مسلح در ساختمان های مجاور و نقاط مشرف می باشد که این امر عملاً آسیب پذیری نیروهای خودی را به حداقل می رساند)؛

(۸) تغییر هدف اغتشاش گران از حمله به مکان خاص با اقدامات اطلاعاتی (منظور نفوذ در جمعیت اغتشاش گر، به دست گرفتن رهبری آنها در صحنه و انحراف هدف عملیاتی آنها از هجوم و آسیب به یک مکان خاص به سمت های کم خطر و کم اهمیت تر است)؛

(۹) تغییر هدف اغتشاش گران از حمله به مکان خاص با انجام عملیات روانی (منظور نفوذ در جمعیت اغتشاش گر، استفاده از تاکتیک های عملیات روانی (ترساندن و...) در صحنه و انصراف آنها از هجوم و آسیب به یک مکان خاص می باشد)؛

(۱۰) تعطیل نمودن و بتن مکان مورد نظر (هماهنگی با متولیان و مسئولین اماکن مورد نظر مانند بانک ها، جایگاه های سوخت، شرکت ها، فروشگاه ها، مغازه ها و... حسب مورد برای تعطیلی موقت فعالیت های آن و تقویت حفاظت فیزیکی مجموعه با به کارگیری کارکنان همان اماکن)؛

(۱۱) استقرار واحد آتش نشانی در محل (هماهنگی با واحد آتش نشانی محدودهی عملیات و استقرار تیم آتش نشانی به همراه خودرو و امکانات لازم در راستای مقابله با آتش سوزی احتمالی اماکن)؛

(۱۲) پیش بینی کپسول اطفاء حریق (همراه داشتن کپسول اطفاء حریق در اماکن مورد نظر و ساختمان های گردان و نیز استفاده از امکانات اطفاء حریق موجود در اماکن مورد نظر و ساختمان های هم جوار در راستای مقابله با آتش سوزی احتمالی اماکن)؛

(۱۳) تخلیه و یا جابه جایی اسناد، مدارک و... (در صورت احتمال بالای حمله، انتقال اسناد، مدارک و اموال کم حجم بارزش به مکان امن از آسیب پذیری آنها می کاهد)؛

(۱۴) تقویت درب های ورودی (در صورت احتمال بالای حمله، با قرار دادن اجسام سنگین پشت درب های ورودی می توان نسبت به تقویت آنها کمک نمود مثلاً در زمان حمله اغتشاش گران به حوزه ی ۱۱۷ تهران و زمانی که اغتشاش گران قصد داشتند با شکستن درب ورودی وارد حوزه شده و آن را تصرف نمایند، فرمانده حوزه با قرار دادن و تکیه دادن خودروی توبوتا به پشت درب خودرویی حوزه، ضمن افزایش مقاومت درب، از شکستن آن و ورود اغتشاش گران جلوگیری نمود)؛

(۱۵) به کارگیری نماینده اماکن (در صورت احتمال حمله، به ویژه زمانی که احتمال همکاری کارکنان اماکن مورد تهدید با اغتشاش گران وجود دارد، می توان با احضار، مسئول و...، این اماکن ضمن اتمام حجت و گوشزد کردن مسئولیت آنها در حفاظت از اماکن شان، با توجه به اینکه هیچ کس بهتر از کارکنان آن مکان از آسیب پذیری های این اماکن آگاهی ندارند، کارکنان را در راستای تقویت حفاظت از مکانشان به کارگیری نمود؛ مانند آتش زدن برنامه ریزی شده ی جایگاه سوخت ورداورد در زمان اغتشاشات توسط کارکنان آنجا، برای دریافت غرامت از بیمه)؛

(۱۶) استقرار نیروی تأمین در نقاط سرکوب اماکن (در صورت احتمال حمله، حتی الامکان باید با مستقر نمودن نیروی ورزیده ی با توجه به وضعیت ساختمان و تهدیدات متصور، نسبت به برقراری تأمین اقدام نمود)؛

(۱۷) استقرار عکاس و فیلم بردار در نقاط سرکوب اماکن (در صورت احتمال حمله، با مستقر نمودن عکاس و فیلم بردار گردان، نسبت به مستند سازی اقدام نمود که این امر به نوبه ی خود دارای خاصیت بازدارندگی خواهد بود).

فصل چهارمگشت شهری در اغتشاشات

A photograph showing a large group of people riding motorcycles and scooters on a road, likely participating in a protest or demonstration. The riders are densely packed, and some are raising their hands. The road appears to be blocked or congested.

۱- هدف

آشنا نمودن فرماندهان یگانهای رزم با اصول و روشهای به کارگیری گشت شهری در عملیات آرامسازی و برنامه ریزی برای آموزش، طرح ریزی، تمرین و استفادهی به جا و مناسب از گشتی شهری می باشد.

این جزوه راهنمایی کلی، برای به کارگیری گشتی در شهر برای آن دسته از یگان‌های امنیتی است که در منطقه تحت مسئولیت خود، عملیات آرام‌سازی را به منظور کنترل و مهار اغتشاش و آشوب‌های شهری به مورد اجرا می‌گذارند.

۲- منظور

۳- حدود و شمول

مطالب این جزوه نحوه‌ی به کارگیری و استفاده از گشتی را در شهر برای یگان‌های امنیتی تشریح می‌کند. این جزوه حاوی نکات مهمی در مورد انواع گشتی، مقدورات و محدودیت‌ها، سازمان، تجهیزات، فرماندهی، طرح‌ریزی، به کارگیری و هدایت آن در عملیات آرام‌سازی است.

مطالب این جزوه در همه‌ی مراحل مقابله با خشونت‌های جمعی و شهری که به صورت اغتشاش و آشوب‌های خیابانی بروز می‌کند، قابل طرح‌ریزی و اجرا است. از آموزه‌های این جزوه در مقابله با آن دسته از آشوب‌های شهری که بر اثر افزایش حجم خشونت به جنگ مسلحانه تبدیل می‌شوند نیز می‌توان استفاده کرد.

جمع‌آوری اخبار و اطلاعات است، دارای استعداد سازمانی کوچک بوده و از تماس و درگیری با جمعیت اغتشاش گر پرهیز می‌کنند. در صورت نیاز و موافقت فرمانده، می‌توان با استفاده از لباس‌های مبدل غیرمتعارف و انواع پوشش‌ها از قبیل: پوشش افراد خدماتی، امدادی، فرهنگی و...، مأموریت گشتی اطلاعاتی را به صورت نامحسوس به اجرا گذاشت. عناصر گشتی اطلاعاتی فقط در صورت اجبار و برای حفظ جان خود و یا همکارانشان با جمعیت درگیر شده و برای دفاع از خود، از سلاح‌های ناتوان کننده استفاده می‌نمایند.

۲-۲-۴ گشت عملیاتی: مأموریت‌های گشت عملیاتی عبارت است از: حمله و هجوم؛

دستگیری و بازداشت؛ تأمین و حفاظت؛ مراقبت و نگهبانی و ایجاد پوشش و مراقبت، برای انجام اقدامات امدادی، خدماتی و اطفاء حریق توسط متصدیان امر و در صورت امکان کمک به تخلیه مجروحین و کشته‌شدگان.

(۱) حمله و هجوم: یکی از مأموریت‌های گشت عملیاتی، حمله و هجوم به دسته‌جات کوچک اغتشاش‌گران به منظور متفرق ساختن و جلوگیری از تجمع و سازمان‌یابی آنان می‌باشد. این وظیفه در دو وضعیت متفاوت به اجرا گذاشته می‌شود.

• وضعیت اول: یا توجه به اطلاعات به دست‌آمده از سوی مبادی ذی‌صلاح، چنانچه شرایط اجتماعی و سیاسی یک منطقه، مستعد و آماده‌ی اغتشاش تشخیص داده شود، اعزام گشت عملیاتی به این گونه مناطق و محلات می‌تواند از تشکیل و انعقاد هسته و کانون‌های اولیه‌ی اجتماعات غیرقانونی مخرب جلوگیری نموده و آن‌ها را پراکنده سازد.

• وضعیت دوم: در مناطقی که جمعیت اصلی اغتشاش‌گران توسط عمده قوای یگان ضد اغتشاش متلاشی و پراکنده می‌شوند، گروه و دسته‌جات کوچک و پراکنده‌ای از عناصر اخلاقگر سعی می‌کنند، حضور خود را در منطقه‌ی آشوب‌زده حفظ نموده و اقدامات غیرقانونی را ادامه دهند. در این شرایط نیز اعزام گشت عملیاتی موجب پراکنده شدن تجمعات و دسته‌جات کوچک و آرام شدن کامل منطقه‌ی اغتشاش شود.

(۲) دستگیری و بازداشت: اقدام‌های خشونت‌آمیز جمعیت اغتشاش‌گر مخل نظم و امنیت عمومی بوده و از اعمال مجرمانه محسوب می‌شود، از سوی مراجع انتظامی و قضایی پیگرد قانونی دارد. بنابراین دستگیری و بازداشت افراد قانون‌شکن در برخی

مواقع الزامی و ضروری می باشد. در این گونه موارد می توان از گشت های عملیاتی به منظور دستگیری و بازداشت قانون شکنان استفاده نمود. این مأموریت ممکن است در دو حالت متفاوت انجام گیرد:

• حالت اول: هنگام حمله و هجوم به گروه و دسته جات کوچک اغتشاش گران که اقدامات غیرقانونی خود را به صورت پراکنده در سطح منطقه‌ای آشوب‌زده ادامه می دهند، اقدام به دستگیری و بازداشت تعدادی از آنان می نمایند.

• حالت دوم: پس از دریافت گزارش از محل تجمع یا اختلاف عوامل آشوب طلب، به محل مورد نظر اعزام و مبادرت به دستگیری و بازداشت آنان می نمایند.

(۳) تأمین و حفاظت: منظور از تأمین و حفاظت، پشتیبانی واحد گشت عملیاتی از عمده قوای یگان کنترل کننده در برابر حملات غافلگیرانه به آن در حین اجرای عملیات ضد اغتشاش می باشد.

در آغاز عملیات آرام سازی، گشت عملیاتی موظف به اجرای تأمین و حفاظت، براساس طرح از پیش ریخته شده در مسیر میان پادگان تا منطقه آشوب‌زده می شود. به عبارتی زمانی که یگان ضد اغتشاش برای مأموریت اعزام می شود، گشت عملیاتی این ستون را همراهی نموده تا چنانچه نیروهای یگان ضد اغتشاش در بین مسیر با حملات ایذایی تعدادی از عوامل اغتشاش گر روبه رو شدند، با اقدام به موقع و مناسب، با عوامل اخلاقگر مقابله نموده تا عمده قوای خودی به دور از درگیری‌های فرسایشی و فرعی حرکت خود را برای رسیدن به منطقه اصلی اغتشاش ادامه دهد. پس از وارد عمل شدن عمده قوا در کانون اصلی اغتشاش و پراکنده شدن جمعیت نیز، گشت عملیاتی باید با ایجاد چتر تأمینی و حفاظتی این نیروها از حملات غیرمتظره محافظت نماید. داشتن تأمین و حفاظت به وسیله گشت عملیاتی، از یک سو از نظر روانی، توانایی مضاعفی را به منظور اجرای عملیات ضد اغتشاش برای نیروهای یگان کنترل کننده فراهم می آورد و از سوی دیگر تهدیداتی که می تواند برای یگان خطر ساز باشد را به نحو چشمگیری کاهش می دهد.

(۴) مراقبت و نگهبانی: در آشوب‌های خیابانی، عده‌ای از اغتشاش گران خشمگین به دنبال رفتارهای غیرعقلانی خود، معمولاً اماکن و اشخاص ویژه‌ای را مورد حمله و

تعرض قرار می‌دهند. در چنین شرایطی، بهره‌جویی از گشت عملیاتی به منظور مراقبت و نگهبانی از این اهداف، مانع از این خواهد بود که اغتشاش گران به راحتی بتوانند به این اهداف حمله نمایند. مراقبت و نگهداری از اماکن، تأسیسات ویژه و... می‌تواند خسارات مادی و انسانی این نوع حملات را به میزان قابل توجه‌ای کاهش داده و همچنین مانع غارت، آتش‌سوزی و سایر صدمات و خسارات در مراکز تجاری، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و... شود.

(۵) ایجاد پوشش و مراقبت، برای انجام اقدامات امدادی و خدماتی: در اغتشاش‌ها و آشوب‌های خیابانی، ممکن است اقدامات خشونت‌آمیز، به مصدومیت و مجروحیت افرادی بیانجامد و یا در وضعیت حادتر باعث کشته‌شدن افراد شود. کشته‌شدگان و مجروحین احتمالی ممکن است افرادی از جمعیت آشوب‌طلب، عناصری از نیروهای انتظامی و امنیتی و یا افرادی که کاملاً به طور اتفاقی در مهلکه قرار گرفته‌اند را شامل شود. در چنین شرایطی، سازمان‌ها و نهادهای امدادی و درمانی به دو دلیل نمی‌توانند به خوبی وظیفه تخلیه مجروحین و کشته‌شدگان را به خوبی انجام دهند:

با توجه به موارد فوق گشت عملیاتی به دو منظور مأموریت تخلیه مجروحین و کشته‌شدگان را در عملیات آرام‌سازی به اجرا می‌گذارد:

- باقی ماندن پیکر مجروحین و کشته‌شدگان در منطقه آشوب‌زده تأثیرات روانی نامطلوبی را به دنبال خواهد داشت. این تأثیرات ممکن است روال منطقی عملیات آرام‌سازی را مختل نموده زمان و شدت آن را نیز افزایش دهد.

تصور میزان خشم و نفرت مردمی که پیکر غرق به خون کشته یا مجروحی را بر روی دست تظاهرکنندگان می‌بینند، چندان مشکل نیست و افزایش خشم و حتی ترس از دیدن چنین صحنه‌هایی باعث تولید خشم فزاینده شده و اقدامات خشونت‌بار را تشدید می‌نماید.

از سوی دیگر مشاهده‌ی تلفات انسانی خون‌بار موجب تضعیف روحیه نیروهای ضد اغتشاش شده و روند موفقیت‌آمیز عملیات آرام‌سازی را برای یگان‌های ضد اغتشاش با مشکل روبه‌رو می‌سازد. از این رو ضروری است واحدهای گشت عملیاتی در چنین وضعیت‌هایی با رعایت دقیق نکات تأمینی و حفاظتی اقدام به تخلیه سریع مجروحین و کشته‌شدگان از صحنه و انتقال آنان به مراکز امدادی و درمانی نمایند.

۵- مشخصات و ویژگی‌های افراد گشت

۶- گشت عملیاتی از نظر زمان

۷- گشت عملیاتی از لحاظ شکل زمین

۷-۱- گشت عملیاتی نقطه ای

۷-۱-۱- قبل از بحران: با توجه به اینکه در هر شهری نقاطی وجود دارد که دارای

ویژگی های خاصی می باشند و مورد توجه گروه های مختلف نیز می باشد، بنابراین این گونه اماکن به صورت بالقوه به عنوان کانون های اولیه شکل گیری اغتشاش به حساب می آیند. در این صورت برای تأمین امنیت و جلوگیری از تشکیل هسته اولیه ناامنی می توان از گشتی عملیاتی استفاده کرد و وظیفه گشتی عملیاتی در این زمان برقراری امنیت آن نقطه و جلوگیری از تشکیل هسته اولیه اغتشاش و دستگیری افراد مشکوک و مراقبت و نگهبانی می باشد.

به طور مثال در فتنه سال ۱۳۸۸ با اعلام اینکه در فلان نقطه، ساعت حاضر شوید برای اغتشاش، نیروهای عملیاتی قبل از آن ساعت، در آن نقطه مستقر بودند و از شکل گیری اغتشاش جلوگیری می نمودند و با مراقبت و دستگیری افراد مشکوک و لیدرها باعث شدند تا کسی نتواند اخلال کند.

۷-۱-۲- حین بحران: در این وضعیت یک نقطه از شهر دچار اغتشاش شده و اخلاگران مشغول برهم زدن نظم جامعه در آن نقطه هستند در این صورت گشت عملیاتی با اتخاذ تدابیر لازم به آن نقطه رسیده در صورت داشتن توان با آن نقطه درگیر شده و پاکسازی می نماید، در غیر این صورت در اطراف آن نقطه مشغول گشت زنی

می نماید تا از سرایت آن به جاهای دیگر جلوگیری نماید و یا از ورود بعضی از عناصر یا لیدرها به آن نقطه جلوگیری نموده تا نیروهای ضد اغتشاش بتوانند راحت تر مأموریت خود را انجام داده و اغتشاش را مهار کنند و در این میان دستگیری افراد مشکوک و خارجی و لیدرها و آن هایی که با رنگ نشانه گذاری شده اند از مأموریت های گشت عملیاتی محسوب می شود، همچنین برقراری تأمین منطقه و پوشش آن هم از مأموریت های گشت عملیاتی محسوب می شود.

٣-١-٧- بعد از بحران: در این وضعیت اخلاقگران پراکنده شده و نیروهای ضد اغتشاش توانسته اند امنیت را برقرار کنند. تیم های گشتی در این وضعیت با گشت زنی حول آن نقطه و دستگیری و بازداشت اخلاقگران فراری و یا ایجاد پوشش برای انجام اقدامات خدماتی شامل: اطفاء حریق، تخلیه مجروحین و کشته شدگان، مراقبت و نگهبانی آن منطقه، انجام مأموریت نموده تا وضعیت آن نقطه کاملاً عادی شود.

٢-٧- گشت عملیاتی خطی

١-٧-٢- قبل از بحران: گشت عملیاتی خطی غالباً منطبق بر مسیر خطی و طولی خیابانی و بزرگراه های داخل شهر می باشد. حرکت و جابه جایی به صورت طولی امکان پذیر بوده ولی مانور عرضی در آن با محدودیت مواجه می شود میزان تهدید پذیری گشتی در عرض افزایش می یابد.

معمولاً در همه شهرها، وجود یک خیابان مهم و حساس، موجب می شود تا همه نگاهها جلب آن خیابان شود و یا آن خیابان یک نماد باشد و اغتشاش و اخلال در آن خیابان بیشترین ضربه را وارد می کند. مثل خیابان انقلاب و آزادی که تمام راهپیمایی های مهم کشور نیز در آن انجام می شود و میدان آزادی هم سنبل تهران و ایران است. بنابراین بهترین جا برای اغتشاش می باشد در این صورت ما تیم های عملیاتی خود را در این خیابان به مأموریت فرستاده تا با توجه به مأموریت هایی که دارد از جمله: دستگیری، پوشش، مراقبت و... از تشکیل هسته های اولیه اغتشاش جلوگیری نموده و با حضور به موقع باعث امنیت آن خیابان شوند.

۷-۲-۲- حین بحران: در این وضعیت در خیابان اغتشاش صورت گرفته، تیم‌های گشتی در این مرحله در صورت داشتن توان برای برخورد با اغتشاش گران وارد عمل می‌شوند و در صورت نداشتن توان لازم، در اطراف خیابان مشغول گشت‌زنی می‌شوند و با ورود افراد لیدر و خارجی‌ها به آن خیابان برخورد کرده و یا افراد فراری که در حین عملیات ضد اغتشاش از خیابان فرار کرده برخورد لازم را صورت می‌دهند. فقط باید دقت کند که در عملیات خطی از عرض دچار ضعف هستند و زود آسیب می‌بینند، مثل روز عاشورا که یک گروهان موتورسوار وقتی از داخل خط ویژه حرکت می‌کرد در سر خیابان خوش راه آن‌ها را با موانع بستند و سپس از اطراف چون نرده داشت به‌راحتی نزدیک آن‌ها شدند و با سنگ و چوب به آن‌ها حمله کرده و تعدادی را زخمی و موتورها را آتش زدند.

۷-۲-۳- بعد از بحران: در این وضعیت نیروهای ضد اغتشاش کار خود را تمام کرده و امنیت نسبی را به خیابان بازگردانده، ولی تعدادی از اخاللگران به خیابان‌ها اطراف فرار کرده و قصد تشکیل هسته اولیه برای اغتشاش دیگری را دارند. در این وضعیت نیروهای گشتی با حضور به‌موقع و انجام وظایف خود، جلوگیری از این کار را کرده و یا با ایجاد پوشش مناسب برای انجام امور خدماتی مثل اطفاء حریق، تخلیه مجروحین و یا تأمین منطقه اقدام به انجام مأموریت نموده.

۷-۳- گشت عملیاتی منطقه‌ای

۷-۳-۱- قبل از بحران: منظور از منطقه‌ای یعنی منطقه اغتشاش تشکیل‌شده از چندین نقطه حساس و خیابان‌های مهم و دارای وسعت زیادی می‌باشد. در این صورت گشت عملیاتی باید از چندین تیم تشکیل‌شده تا بتوانند در کل منطقه مشغول گشت‌زنی باشند و با هرگونه افراد مشکوک و اخاللگر برخورد لازم را نمایند. در این وضعیت تیم‌های گشتی از خیابان‌های مختلف حرکت کرده و یکدیگر را پوشش می‌دهند و هماهنگی بین یکدیگر نیز امری ضروری است. در این صورت می‌توان یک نقطه را به‌عنوان پاسگاه و مقر کمکی در نظر گرفت که تیم‌های گشتی بعد از گشت‌زنی به آنجا رفته و گزارش کار خود را ارائه نموده و از طرفی اگر در قسمتی از منطقه شلوغ شده سریع می‌توانند به آن منطقه رسیده و اوضاع را کنترل نمود.

۲-۳-۷- حین بحران: در این زمان اغتشاش وسعت پیدا نموده و اخلاقگران مشغول برهم زدن منطقه می باشند، تیم های عملیاتی به دو صورت وارد عمل می شوند:

(۱) در حاشیه منطقه اغتشاش: در این وضعیت تیم های گشتی در حاشیه منطقه شروع به گشت زنی نموده و از گسترش آن به جاهای دیگر جلوگیری نموده و از ورود و خروج افراد مشکوک جلوگیری نموده و با دستگیری آنها به مأموریت خود ادامه می دهند.

(۲) در داخل منطقه: که از حساسیت مضاعفی برخوردار است و در داخل و میان افراد قرار دارند که این گروهها دو مأموریت اطلاعاتی و عملیاتی را بنا بر نیاز انجام می دهند. معمولاً بیشترین مأموریت آنها اطلاعاتی است، ولی با حضور در کنار لیدرها و محرکها و شناسایی آنها در زمان حمله، آنها را دستگیر نموده و به سمت نیروهای خودی برده و یا با شناسایی آنها و گرفتن عکس و فیلم از آنها بعد از خاتمه پیدا کردن اغتشاش سراغ آنها رفته و آنها را دستگیر نموده.

۲-۳-۷- بعد از بحران: در این وضعیت اغتشاش گران در کوچه پس کوچه ها پراکنده شده و امنیت نسبی در منطقه حاکم است. در این موقع تیم های گشتی در داخل منطقه شروع به انجام مأموریت نموده و گشت زنی در تمام نقاط نسبت به دستگیری افراد مشکوک و یا برخورد با تجمعات کوچک در حال شکل گیری و یا با مراقبت و نگهبانی از نقاط مختلف و یا پوشش به عملیات امدادی و خدماتی به وظایف خود عمل نموده و از بین رفتن توان عمده قوا جلوگیری نموده.

۸- وظایف فرماندهی و ستاد در عملیات گشت شهری

تعیین خط مشی کلی عملیات گشت زنی در منطقه تحت مسئولیت هر یگان به عهده فرمانده یگان مربوطه بوده و ممکن است به یکی از افسران ستاد یا فرمانده گردان مربوطه تفویض شود.

۸-۱- وظایف فرمانده گردان و گروهان در ارتباط با گشتی ها

فرمانده گردان، مأموریت و وظایف گشتی ها از قبیل، مسیر رفت و برگشت، محدودیت های خاص، نحوه پشتیبانی و... که در مأموریت واحدهای گشتی مؤثر می باشد را مشخص نموده و به فرماندهان گروهان ابلاغ می نماید. این موضوع معمولاً با هماهنگی فرماندهان گروهانها انجام می پذیرد. در صورت ضرورت فرمانده گردان، افسر عملیات و افسر اطلاعات می توانند به منظور مشخص کردن محل هدف، تعیین محل گروه و تیم های گشتی، روش اجرای مأموریت و... منطقه موردنظر را شناسایی نمایند.

در اجرای مأموریت گشتی ها، وظایف گشتی های شناسایی توسط افسر اطلاعات و وظایف گشتی های عملیاتی توسط افسر عملیات تعیین می شود. بدیهی است پس از تعیین مأموریت گشتی از سوی افسران اطلاعات و عملیات، این مأموریت باید به تصویب فرمانده گردان رسیده و سپس برای اجرا به گروهانها ابلاغ شود.

۸-۲- وظایف افسر اطلاعات در ارتباط با گشت اطلاعاتی

(۶) تهیه و تنظیم برنامه و جدول زمان بندی اعزام گشتی های اطلاعاتی؛
(۷) هماهنگی و ارتباط مستمر با افسر عملیات؛
(۸) آموزش اطلاعاتی عناصر گشتی؛
(۹) تهیه و تنظیم گزارش های نوبه ای اطلاعاتی از فعالیت گشتی ها و ارسال به مبادی ذی ربط.

۳-۸- وظایف افسر عملیات در ارتباط با گشت عملیاتی

(۱) توجیه و تعیین محدوده عمل گشتی های عملیاتی؛
(۲) تهیه نقشه وضعیت؛
(۳) تهیه و تنظیم گزارش های نوبه ای عملیاتی از فعالیت گشتی ها و ارسال آن به مبادی ذی ربط؛
(۴) هماهنگی با گشتی های محلی و یگان های هم جوار؛
(۵) هماهنگی و ارتباط مستمر با افسر اطلاعات؛
(۶) آموزش عملیاتی عناصر گشتی؛
(۷) تهیه و تنظیم برنامه و جدول زمان بندی اعزام گشتی های عملیاتی.

فرمانده گردان ممکن است به منظور ارتقا و نظارت دقیق بر کیفیت اجرای مأموریت گشتی ها، قرارگاه گشت تاکتیکی در محدوده تحت مسئولیت خود ایجاد نموده و مسئولیت آن را به یکی از افسران عملیات و یا حتی یکی از فرماندهان گروهان ها و اگذار نماید. در این صورت تمام امور و فعالیت های مربوط به گشتی ها در این قرارگاه متمرکز خواهد شد.

۹- مواردی که گشتی را تهدید می کند

(۱) شناسایی شدن افراد گشت اطلاعاتی؛
(۲) اسیر شدن نیروهای گشتی؛

۱۰- روش های برای بهتر انجام دادن مأموریت گشتی

(۱۰) تعیین جداول کد و رمز دقیق و مطمئن؛
(۱۱) برقراری تأمین محسوس و نامحسوس در هنگام استقرار؛
(۱۲) عدم استفاده از خودروهایی که شناخته شده‌اند؛
(۱۳) رعایت اصول حفاظت اطلاعاتی و حفاظت گفتاری؛
(۱۴) پیگیری و گرفتن اطلاعات داخل منطقه از وضعیت منطقه و جمعیت؛
(۱۵) تعیین مسیرهای کمکی و یکی و اصلی تا در بروز حادثه بتوان از آنها کمک گرفت؛
(۱۶) آشنایی کامل با منطقه مأموریت و کوچه و خیابان‌های آن؛
(۱۷) همراه داشتن نقشه منطقه، محله و مشخص کردن کوچه‌های بنیست؛
(۱۸) هماهنگی با یگان‌های هم‌جوار برای تهیه مهمات، آب، غذا و امکانات جانبی؛
(۱۹) عدم حرکت در مسیرهای ویژه و شاخص؛
(۲۰) آماده به کار بردن تجهیزات و بازدید منظم آن؛
(۲۱) دقت در سوخت خودروها و پر بودن باک آنها و چگونگی تهیه سوخت در منطقه؛
(۲۲) بررسی مسیرهای حرکت عمده نیرو قبل از حرکت آنها و امنیت آن و اطلاع به یگان؛
(۲۳) حرکت چند تیم گشتی جهت پوشش همدیگر در خیابان‌های پر خطر؛
(۲۴) عدم حرکت در خیابان‌های پر خطر با تعداد افراد کم؛
(۲۵) همراه داشتن تجهیزات لازم و ضروری همراه گشتی.

۱۱- بیان برخی از تجارب

(۱) در فتنه ۱۳۸۸ تیم‌های گشتی اطلاعاتی تیپ امنیتی در سطح شهر و در بین اغتشاش گران بودند؛ اما با ظاهری مناسب و با پوششی هم‌شکل با اغتشاش گران که شناسایی نشوند و در این میان با فعالیت در بین اغتشاش گران خود را به لیدرها و

سردسته‌ها نزدیک کرده و آن را شناسایی نموده و بعد از پایان اغتشاش نیز آن‌ها را تعقیب کرده و محل آن را شناسایی نموده و به یگان گزارش کرده و سپس تیم گشت عملیاتی به آن محل رفته و آن لیدر را دستگیر نموده و یا نیروهای اطلاعاتی که در حال شناسایی لیدرها بودند، با مشاهده زمان مناسب و یا حمله نیروهای خودی سریع آن لیدر را دستگیر کرده و به سمت نیروهای خودی انتقال داده.

(۲) در روزهای اغتشاش چند تیم عملیاتی در میدان کاج مستقر بودند و چون مدت طولانی شد، نیاز به آب و غذا پیدا کردند که برای انتقال آب و غذا از پادگان تا میدان کاج و با توجه به احتمال اینکه شاید ماشین به‌دست اغتشاش‌گران بیافتد، آب و غذا را داخل ماشین حمل مرغ قرار داده و به بهانه حمل مرغ غذا و آب را به‌راحتی تا میدان کاج برده و آن را بین نیروها تقسیم نمودند.

(۳) در روز عاشورای سال ۱۳۸۸ یکی از تیم‌های گشتی در محاصره دشمن قرار گرفت که با توجه به نزدیک بودن یک تیم گشتی دیگر در منطقه، سریع خودش را به آن‌ها رسانده و با پوشش همدیگر و حمله به سمت نقطه ضعیف‌تر اغتشاش‌گران توانستند از محاصره خارج شوند.

(۴) در روز عاشورا دو نفر از موتورسواران گشتی از نیروها جامانده و با دیدن اغتشاش‌گران سریع موتور را در جایی پارک و مخفی نموده و با لباس شخصی و هم‌شکل با اغتشاش‌گران توانستند از آن منطقه خارج شوند.

(۵) در یکی از روزهای اغتشاش یکی از تیم‌های گشتی با اغتشاش‌گران برخورد نموده و باهم درگیر شدند که با کمک چند تیم دیگر توانستند اغتشاش‌گران را فراری دهند، ولی مهمات خود را تمام کردند که برای شارژ مهمات از پیک موتوری استفاده شد به این شکل که در پشت یک موتور شخصی، جعبه حمل غذا بسته و در آن مهمات حمل شد و به منطقه برده و تحويل تیم گشتی داده شد.

فصل پنجمنمایش اقتدار

۱۸- رابطه عملیات روانی و نمایش قدرت یگان
۱۹- مصادیق خاص نمایش قدرت در مأموریت‌های پس از انتخابات
سال ۱۳۸۸
۲۰- ملاحظات فرمانده در نمایش اقتدار یگان
۲۱- موانع و مشکلات در اجرای نمایش قدرت در سطح شهر
۲۲- نمایش قدرت نیروهای ضد شورش در سایر کشورها
۲۳- نتیجه گیری

A group of police officers on motorcycles, wearing helmets and uniforms, riding in formation on a road.

۱- سؤال‌های تحقیق

(۶) تأثیر تکنیک‌های فردی بر تاکتیک‌های گروهی به ویژه نمایش اقتدار را بیان نماید.

(۷) عوامل مؤثر در تأثیرگذاری نمایش قدرت در مأموریت‌های امامی را بیان فرماید.

(۸) رابطه نمایش قدرت و نظم و انضباط یگان امنیتی را بیان نماید.

(۹) اجرای نمایش قدرت توسط گروه‌های ساده، نفوذ و تأثیرپذیری و جدایگانه به چه روش‌هایی می‌تواند اجرا شود؟

(۱۰) رابطه تاکتیک نمایش قدرت و عملیات روانی چیست؟

(۱۱) وضعیت ظاهری، جنبه نیرو، نوع تجهیزات، وحدت فرماندهی و روحیه شهادت‌طلبی چه تأثیراتی بر نمایش اقتدار یگان خواهد داشت؟

(۱۲) مشکلات و موانع احتمالی در اجرای تاکتیک نمایش قدرت در مأموریت‌های کنترل اغتشاش را بیان نمایید.

۲- هدف

تبیین ویژگی‌ها، اهمیت و چگونگی اجرای نمایش قدرت توسط یگان‌های امنیتی و گردان‌های امام علیه (ع) در مأموریت‌های کنترل اغتشاشات شهری.

۳- منظور

آشنایی فرماندهان یگان‌های امنیتی و گردان‌های امنیتی امام علیه (ع) با تاکتیک‌های نمایش اقتدار در کنترل اغتشاشات شهری.

۴- اهمیت و ضرورت

اهمیت اجرای تاکتیک نمایش اقتدار در کنترل اغتشاشات و تأرامی‌های شهری گاهی از تاکتیک‌های اصلی مقابله با اغتشاشات مهم‌تر می‌باشد. در سال ۱۳۸۸ در

جربان افشانشانات پس از انتخابات تجربه شده که معمولاً اجرای تاکتیک نمایش قدرت توسط یک یگان موجب جلوگیری از بروز تجمع و افشانش در یک نقطه شده است. به دلیل اینکه نمایش قدرت توسط یک یگان و گردان امنیتی باعث جلوگیری از بروز افشانش با کمترین هزینه و برخورد فیزیکی صورت می‌گیرد این تاکتیک از اهمیت بالایی برخوردار است.

بر این اساس آشنایی فرماندهان یگان‌های امنیتی و گردان‌های امنیتی امام علی (ع) با تاکتیک نمایش افتخار در کنترل افشانشات یکی از تاکتیک‌های مؤثر در این گونه مأموریت‌ها نلقی می‌شود.

۵- نمایش قدرت از دیدگاه قرآن

خداوند در قرآن کریم در آیه ۶۰ از سوره انفال می‌فرماید: «و اعدوا لهم ما استطعتم من قوة و من رباط الخيل ترهبون به عدو الله و عدوكم و آخرين من دونهم لاتعلمونهم الله يعلمهم»؛ و تا می‌توانید در برابر آن‌ها نیرو و اسب‌های آماده بسیج کنید تا با آن، دشمن خدا و دشمن خودتان و دیگر دشمنان که آن‌ها را نمی‌شناسید و خدا می‌شناسد بترسانید.

۶- نمایش قدرت در صدر اسلام

یکی از تاکتیک‌های نمایش قدرت در جنگ‌های اعراب خصوصاً صدر اسلام، رجزخوانی بود.

از اهداف مهم رجزخوانی، تقویت روحیه خود و پاران خویش و نیز تضعیف روحی لشکر مقابل بود.

۷- تعاریف

۷-۱- تعریف قدرت

(۱) قدرت یعنی توانایی تأثیرگذاری بر رفتار دیگران به گونه‌ای که موجب اتفاق افتادن آن چیزی باشد که ما می‌خواهیم.

(۲) قابلیت نفوذ در رفتار دیگران به منظور حصول نتایج دلخواه.

۷-۲- تعاریف نمایش قدرت

(۱) به سلسله اقدامات منجم، هماهنگ و مقدرانه برای ایجاد هماهنگی در نیروهای خودی، سلب روحیه تهاجمی و پرخاشگری اغتشاش گران با هدف بازدارندگی در قبل، حین و یا بعد از بروز اغتشاش را نمایش قدرت می‌گویند.

(۲) نمایش توانمندی‌های تجهیزاتی و استعداد نیروهای خودی در راستای افزایش روحیه نیروهای عمل کننده و اثربخشی روی اغتشاش گران به منظور جلوگیری از بروز هرگونه اغتشاش را نمایش اقتدار می‌نامند.

(۳) به مجموعه اقداماتی که یکان با به نمایش گذاشتن قدرت خود، برای ایجاد رعب و وحشت میان اغتشاش گران بدون هرگونه تماس فیزیکی انجام می‌دهد که در نهایت منجر به جلوگیری از بروز تجمع و اغتشاش و یا تفکیک جمعیت‌های غیرفعال (بی انگیزه) از فعال (بانگیزه) می‌شود را نمایش قدرت می‌نامند.

۸- انواع قدرت

۸-۱- قدرت سخت

بهره‌گیری از زور (توان نظامی و جز آن) برای تحمیل اراده خویش به دیگران است.

۸-۲- قدرت نیمه سخت

شامل قدرت اقتصادی است، کشور برخوردار از آن با سازوکارهایی نظیر محاصره اقتصادی، تطبیع، رشوه دادن، انعقاد قرارداد و امثال آن، اراده خود را به دیگران تحمیل می نمایند.

۸-۳- قدرت نرم

شامل تحمیل اراده خود بر دیگران از طریق «جاذبه» و «قابلیت شکل دادن به علائق دیگران» است.

قدرت نرم عبارت است از کسب مطلوب از طریق جاذبه؛ نه از طریق اجبار یا تطبیع.

۹- اهمیت نمایش قدرت

نوع قدرت	عناصر اولیه	سیاست های حکومت	رفتارها
نظامی	اجبار، ارعاب تهدید	تهدیدات، نیروی نظامی	دیپلماسی تهدید- اجبار جنگ، پیمان رابطه
اقتصادی	انگیزه، اجبار	پرداخت پول، تحریم	کمک، رشوه، تحریم
نرم	جذب و تنظیم اولویت ها	ارزش ها، فرهنگ سیاست ها، نهادها	دیپلماسی عمومی، دیپلماسی دوجانبه و چندجانبه

۱۰- ارتباط نمایش قدرت (قدرت نرم) و تاکتیک‌های مقابله
(قدرت سخت)

(۱) قدرت سخت و نرم با یکدیگر در ارتباط می‌باشند؛ زیرا هر دو، جنبه‌هایی از قابلیت دست‌یابی به هدف، به وسیله تأثیرگذاری در رفتار دیگران می‌باشند. تمایز آن‌ها در ماهیت رفتار و در غیر محسوس بودن منابع قدرت می‌باشند.

(۲) گاهی اوقات منابع قدرت نرم می‌توانند بر طیف وسیعی از رفتارها از اعمال زور تا جذب، مؤثر باشند. هنگامی که قدرت نظامی و اقتصادی کشوری کاهش می‌یابد در واقع آن کشور نه‌تنها منابع قدرت سخت خود را از دست می‌دهد، بلکه قابلیت‌های شکل‌دهی به اولویت‌های بین‌المللی و برخی جذابیت‌هایش را نیز از دست می‌دهد.

(۳) نمایش قدرت می‌تواند تاکتیک‌های مقابله با اغتشاشات را تقویت نماید.

(۴) نمایش قدرت بدون اجرای تاکتیک‌های مقابله نیز می‌تواند اجراشده و مؤثر نیز باشد؛ اما اجرای تاکتیک‌های مقابله بدون در نظر گرفتن نمایش قدرت ممکن است تأثیر کمتری داشته باشد.

۱۱- کنش متقابل نمایش قدرت (قدرت نرم) و تاکتیک‌های مقابله
(قدرت سخت)

قدرت نرم و قدرت سخت گاهی اوقات یکدیگر را تقویت می‌کنند و گاهی هم در تعارض با یکدیگر قرار می‌گیرند. یگان کنترل اغتشاش می‌تواند بدون هیچ‌گونه دغدغه‌ای قدرت نرمش را در مورد اغتشاش‌گران به کار گیرد، در حالی که برای به کارگیری قدرت سختش ممکن است موانعی بر سر راه باشد. قدرت سخت همچنین می‌تواند باعث به وجود آمدن اسطوره شکست‌ناپذیری (قدرت نرم) شود که در جذب دیگران مؤثر است.

۱۲- سطوح مختلف نمایش اقتدار (قدرت)

به طور کلی نمایش قدرت در عملیات کنترل اغتشاشات در دو سطح قابل اجرا و برنامه ریزی می باشد:

۱۲-۱- نمایش قدرت در سطح یکان ها و گردان های امنیتی

به طور کلی، هدف اصلی از ارائه موضوع نمایش قدرت در دوره های آموزشی گردان های امنیتی، نمایش اقتدار نیروهای کنترل کننده اغتشاش در سطح گردان در مأموریت ها به منظور کاهش و یا پیشگیری از هرگونه اغتشاش می باشد.

نمایش قدرت در سطح گردان می تواند توسط نیروهای ذیل انجام گیرد:

البته با توجه به اینکه گردان های امنیتی امام علی (علیه السلام) تقریباً همگی موتورسوار هستند، موضوع را حول محور نمایش اقتدار نیروهای موتورسوار معطوف نموده و به سایر جنبه ها به طور اجمالی می پردازیم:

۱۲-۱-۱- نمایش قدرت نیروهای موتورسوار: روش های مختلف نمایش قدرت نیروهای

رژه موتوری در سطح معاصر و خیابان ها: در مأموریت های کنترل اغتشاشات در سال های ۱۳۸۸ به بعد، یکان های موتورسوار به منظور جلوگیری از بروز تجمع و اغتشاش در سطح شهر اقدام به ستون کشی موتوری می نمودند. همان طور که اشاره شد، این رژه بیشتر قبل از بروز هرگونه ناآرامی انجام می شود که نوعی عامل بازدارنده می باشد.

لازم به ذکر است عزیمت گردان از محل استقرار تا محل مأموریت و یا دپوی نیرویی در شهر نیز خود یک نمایش قدرت محسوب می‌شود. نکات قابل توجه در خصوص انجام این تاکتیک به شرح ذیل می‌باشد:

(۱) سرعت موتورسیکلت‌ها: در هنگام انجام رژه موتوری باید همه موتورسیکلت‌ها با سرعت یکسان حرکت نمایند. در این تاکتیک باید سرعت حرکت ستون کم باشد تا زمان بیشتری ستون در معرض دید عموم قرار گیرد. سرعت بالا در ستون کشی باعث به هم ریختن ستون، احتمال تصادف موتورسیکلت‌ها و کاهش زمان نمایش قدرت در سطح معاصر می‌شود.

(۲) آرایش حرکت موتورسیکلت‌ها: بهترین آرایش در هنگام رژه موتوری برای نمایش اقتدار گردان، آرایش دو ستونی می‌باشد. هرقدر طول ستون بیشتر باشد، حجم نیرویی گردان بیشتر نشان داده شده و نظم ستون نیز بهتر خواهد بود. البته در این حالت ممکن است بستگی به شرایط ترافیکی، بین ستون فاصله افتاده و در اصطلاح ستون بریده شود.

A group of motorcyclists, likely police or security forces, riding in formation on a wet road at night. Their headlights are on, and they are moving away from the camera.

(۳) کمیت رژه موتوری: در انجام تاکتیک رژه موتوری، نباید بیش از اندازه در یک مکان خاص نسبت به انجام رژه موتوری اقدام نمود. در این حالت تاکتیک فوق لوث شده و ممکن است با رخ دادن حادثه‌ای، در انجام رژه خللی ایجاد شود.

(۴) مدت زمان انجام رژه: مدت زمان انجام رژه موتوری نباید زیاد باشد. این امر باعث ایجاد خستگی در نیروها، احتمال معیوب شدن موتورسیکلت‌ها و به هم ریختن نظم ستون خواهد شد.

(۵) روشن نمودن چراغ‌ها در هنگام حرکت: یکی از روش‌هایی که در بالا بردن اقتدار گردان در هنگام رژه موتوری نقش دارد، روشن کردن چراغ‌های موتورسیکلت‌ها بوده که ایجاد جنگ روانی در بین اغتشاش‌گران می‌کند.

(۶) استعداد: هرچه تعداد افراد گردان رژه رونده بیشتر باشد مسلماً، اقتدار گردان بالاتر می‌رود؛ اما باید به این نکته توجه نمود در صورتی که استعداد گردان بیش از اندازه باشد، ممکن است ستون بریده شده و دچار بی‌نظمی شود که این امر باعث ایجاد خلل در این مأموریت خواهد شد.

در مأموریت‌های سال‌های اخیر نمایش قدرت یک گردان در چند نقطه و چند گردان در یک نقطه یکی از روش‌های مؤثر در اجرای مأموریت‌ها بود که خود سیالیت، سرعت عمل و قدرت عمل گردان‌ها را نیز به رخ می‌کشید.

(۷) تأمین و یا جلو‌دار: به منظور حرکت ستون در سطح معاصر، باید یک یا دو دستگاه موتورسیکلت با پوشش به عنوان جلو‌دار و تأمین جلوتر از گردان حرکت نموده و با حفظ ارتباط با فرمانده گردان به صورت مداوم شرایط را به ایشان گزارش نماید. در این حالت از گرفتار شدن گردان در ترافیک‌های سنگین و مواجهه شدن ناگهانی با اغتشاش‌گران جلوگیری به عمل می‌آید.

(۸) طریقه حمل تجهیزات توسط ترک‌سوارها: در برخی موارد نیاز است که ترک‌سوارها با به نمایش گذاشتن تجهیزات موجود مثل لانچر، پینت بال، سلاح ساچمه‌زن و حتی باتوم و تونفا، قدرت خود و یگان خود را به نمایش بگذارند. البته هماهنگی در طریقه دست گرفتن این تجهیزات نیز بسیار اهمیت دارد.

(۹) مسیر حرکت: در انجام این تاکتیک باید قبلاً مسیر انجام راه مشخص شده و تغییر مسیر ناگهانی در حین رژه خودداری شود. عدم رعایت این موضوع ممکن است مشکلات ذیل را به وجود آورد:

Figure 5-3: Aerial view of a column of motorcycles moving in formation on a road, illustrating the movement of a single column of motorcycles.

شکل ۵-۳- نمونه‌ای از یک ستون کشی نامنظم با موتور و لباس شخصی

(۱۰) استقرار گردان‌های موتورسوار در میدان‌ها: یکی دیگر از روش‌های نمایش اقتدار توسط گردان‌های موتورسوار، استقرار در نقاط و پایگاه‌های می‌باشد. در این حالت در نقاطی که احتمال بروز تجمع و اغتشاش وجود دارد، با استقرار موتورسپکلت‌ها در آنجا و ایجاد نمایش قدرت، احتمال بروز هرگونه اغتشاش را تا حد زیادی کاهش خواهد داد.

در اجرای این تاکتیک موارد ذیل باید مورد توجه قرار گیرد:

موتورسیکلت‌ها باید طوری باشد که در صورت افتادن یک دستگاه موتورسیکلت باعث آسیب رسیدن به بقیه موتورسیکلت‌ها نشده و در هنگام سوار شدن نیز راکبین بتوانند در کمترین زمان ممکن محل را ترک نمایند.

A photograph showing a large group of people, likely rioters or protesters, facing a line of police or security forces in riot gear. Several white cars are visible in the foreground, some appearing damaged or overturned.

• نحوه ایستادن راکبین و ترک سوارها: بستگی به نوع وضعیت و شرایط متفاوت می‌باشد. به طور مثال:

- راکب پشت فرمان و ترک نشین کنار موتور بایستند.

- راکب و ترک نشین هر دو در کنار موتور بایستند.

«در حوادث سال ۱۳۸۸ در یک مورد در میدان ونک یک گردان از بسیج و یک گروهان از یگان ویژه ناجا مستقر شده بودند. نیروهای ناجا در آن زمان بیش از ۱/۵ ساعت با نظم خاصی در کنار موتورسیکلت‌هایشان مستقر بودند که این نظم هیچ‌گاه از نیروهای بسیج در آن زمان دیده نشد.» البته بیش از اندازه سخت‌گیری در این موارد باعث تضعیف روحیه و ایجاد خستگی در نیروها خواهد شد.

• دور اقتدار قبل از استقرار در میدان‌ها: معمولاً با ورود گردانی موتورسوار به یک میدان قبل از استقرار، بستگی به شرایط و وضعیت محل با در نظر گرفتن اوضاع

ترافیکی، یک یا دو مرتبه با نظم و انضباط در میدان دور اقتدار زده سپس در محل مورد نظر مستقر می شوند.

A line of several motorcycles, likely police or security vehicles, parked side-by-side on a paved surface, with a hill in the background.

(۱۱) ایجاد سرو صدا توسط موتورسیکلت: یکی از عواملی که می توان توسط موتورسیکلت برای ایجاد جنگ روانی انجام داد ایجاد سرو صدا توسط موتورسیکلت می باشد:

• گاز دادن های درجا توسط موتورسیکلت ها به صورت هماهنگ؛

A close-up image of a red and white dirt bike (motocross motorcycle) viewed from the side.

• ایجاد صدای مصنوعی (شبیه صدای اسلایک) پشت پنال و پیا قسمت توسط موتورسیکلت‌های موجود در پنگان ویژه ناحیه:

• به کارگیری موتورسیکلت‌هایی که توانایی صدای پیشرفته می‌کنند از عوامل مؤثر در نمایش اقتدار گردان می‌باشد. به طور مثال در فته سال ۱۳۸۸، گردان‌های پنگان ویژه صابرین سپاه با به کارگیری موتورسیکلت‌هایی یکی هشت هوندا ۲۵۰۸۴ و صدای سایر زیادتری نسبت به سایر موتورسیکلت‌های موجود از جمله هوندا ۱۲۵، هوندا ۱۵۰ ناجا و ... داشتند، ابهت و قدرت پیشرفته را به نمایش می‌گذاشتند.

A red and black motorcycle, likely a Honda model, shown in profile.

(۱۲) مهارت در رانندگی: مهارت رانگین موتورسیکلت‌ها در رانندگی یکی از عوامل مهم در نمایش قدرت می‌باشد. در صورتی که موتورسوارها از مهارت کافی در رانندگی برخوردار نباشند، ممکن است در هنگام اجرای سنون کلی هم برای خود و هم برای سایر موتورسواران مشکل ایجاد نموده و در اجرای مأموریت خلل ایجاد نمایند.

۲-۱۲- نمایش قدرت نیروهای پیاده: پیشرین و بهترین زمان برای نمایش نیروهای پیاده دقیقه قبل از درگیری آن‌هم با استفاده از آرایش‌های مناسب به ویژه خط و زنجیر می‌باشد. ایجاد سرو صدای هماهنگ با استفاده از ضربه‌های چپه، بیان خطابه توسط

فرمانده و اذکار حیدر و ... ضربه باتوم به کف دست و یا سپر باعث ایجاد عملیات روانی و نمایش اقتدار گردان خواهد شد.

A group of armed security forces, wearing helmets and tactical gear, marching in formation. One officer in the center is holding a megaphone.

۳-۱-۱۲- نمایش قدرت خودرویی: نمایش قدرت توسط خودروهای ضد شورش، بیشتر در هنگام استقرار گردان در یک نقطه کارایی دارد. البته این خودروها در هنگام ستون کشی ها می تواند با استفاده از آژیر خود ایجاد جنگ روانی نماید. با توجه به عدم کارایی خودرو در کنترل اغتشاشات در شهرهای بزرگ و پرترافیک به ویژه در تهران، خودروهای کنترل اغتشاش عملاً به تنهایی نمی توانند نسبت به اجرای نمایش قدرت اقدام نماید.

۴-۱-۱۲- نمایش قدرت ترکیبی: منظور از این نوع نمایش قدرت، استفاده از موتورسیکلت و خودرو به طور همزمان می باشد. با توجه به مطالبی که در قسمت نمایش قدرت خودرویی بیان شد، این نوع تاکتیک بیشتر هنگام عزیمت گردان از محل استقرار (پادگان) به محل دیو و مأموریت در شهر مفید می باشد.

A black and white photograph showing a military vehicle (likely an armored personnel carrier or tank) parked on a dirt road, with several soldiers standing nearby. Construction or excavation work is visible in the background.

۲-۱۲- نمایش قدرت در سطح کلان و ملی

در سطح کلان و ملی، نمایش قدرت از روش‌های زیر قابل اجرا می‌باشد:

(۲) نمایش قدرت مردمی در غالب راهپیمایی‌ها و ...؛

(۳) از طریق رزمایش‌های کنترل اغتشاشات و رژه‌های سراسری؛

(۴) از طریق به کارگیری یگان‌های کنترل اغتشاش زرهی.

نظام برای به رخ کشیدن قدرت خود در راستای کنترل اغتشاشات شهری از طریق رسانه‌ها، مطبوعات و فضای مجازی، اقداماتی انجام می‌دهد که توده‌های مردم (جمعیت غیرفعال) را از اغتشاش گران و معاندین با نظام (جمعیت فعال) جدا می‌نماید. این اقدامات علاوه بر این جداسازی اغتشاش گران از مردم عادی و تماشاچیان، گاهاً باعث ایجاد رعب و وحشت در اغتشاش گران شده و تجمعات را تحت الشعاع قرار می‌دهد. حضور قشرهای مختلف مردم در غالب انجام راهپیمایی‌ها مثل ۹ دی سال ۱۳۸۸، ۲۲ بهمن هر سال و ... نیز نوعی نمایش قدرت می‌باشد که تأثیرات بسزایی در وضعیت آتی در کشور داشته و خواهد داشت.

همچنین انجام رزمایش‌های مختلف کنترل اغتشاش و رژه‌های سراسری مثل

۱۳ شهریور و ۲۹ فروردین خود یکی از روش‌های به رخ کشیدن قدرت نیروها در سطح کلان و ملی می‌باشد.

به کارگیری یگان‌های زرهی کنترل اغتشاش در تاکتیک نمایش قدرت کنترل اغتشاشات شهری: منظور از به کارگیری زرهی در برخی صحنه‌های کنترل اغتشاشات شهری به ویژه نمایش قدرت در سطح کلان و ملی، به کارگیری تانک و یا خودروهای زرهی عظیم الجثه مدنظر نیست؛ بلکه به کارگیری نفربرهای چرخ‌دار فوق سبک برای کاربردهای خاص در چنین مأموریت‌هایی موردنظر می‌باشد.

استفاده زودهنگام و نابه‌جا از یگان‌های زرهی کنترل اغتشاش نه تنها موجب نمایش قدرت نمی‌شود، بلکه در سطح کلان و ملی بازتاب منفی ایجاد می‌کند؛ اما حضور به‌جای این یگان‌ها در زمان بحران، مؤید این مطلب است که نظام در صدد برخورد جدی با اغتشاشگران و پایان دادن به هرگونه ناامنی در کمترین زمان ممکن می‌باشد؛ که خود نمونه‌ای از نمایش اقتدار در سطح کلان محسوب می‌شود.

حضور خودروی زرهی در شهر علاوه بر سردرگمی اغتشاش‌گران در نحوه مقابله با آن باعث تضعیف روحیه آنان شده و افراد بی‌انگیزه را از جمعیت فعال و بانگیزه جدا می‌کند. به‌هرحال معایب نمایش قدرت در این سطح و استفاده از خودروهای خاص زرهی کنترل اغتشاش از محاسن آن بسیار بیشتر است.

۱۳- نمایش قدرت از نظر زمان

نمایش قدرت یگان‌ها و گردان‌های امنیتی از نظر زمان را می‌توان در سه بخش زیر مورد بررسی قرار داد:

۱- قبل از بروز اغتشاش

با توجه به اینکه نمایش قدرت یک تاکتیک بازدارنده می‌باشد، بهترین زمان برای به کارگیری نمایش قدرت، قبل از بروز هرگونه تجمع و اغتشاش می‌باشد.

با توجه به تجربیات سال ۱۳۸۸ در خصوص دفع فتنه و مقابله با اغتشاش در سطح شهر تهران، زمانی که موج فتنه برای تجمع در نقطه‌ای از شهر پیانیه می‌دادند، در برخی مأموریت‌ها یگان‌های امنیتی بنا به دستور به دو روش زیر برای پیشگیری از بروز تجمع و اغتشاش، نسبت به نمایش قدرت اقدام می‌نمودند:

(۱) نمایش قدرت در غالب رژه موتوری در سطح شهر، به ویژه نقاط از پیش تعیین شده توسط موج فتنه؛

(۲) نمایش قدرت به صورت استقرار یک یا چند گردان در میدان‌ها اصلی و یا نقاط از پیش تعیین شده.

دو روش فوق در بسیاری از موارد باعث جلوگیری از بروز تجمع و هرگونه اغتشاش در سطح شهر شده که در نهایت موجب حفظ امنیت و آرامش در سطح جامعه می‌شود. البته در مواردی نیروهای یگان ویژه ناجا چند روز قبل از برخی مأموریت‌های خاص مثل ۲۲ بهمن، روز قدس و ... اقدام به نمایش قدرت در سطح شهر با انجام ستون کشی‌های موتوری می‌نمایند.

معایب نمایش قدرت در دو روش فوق: باید به این نکته مهم توجه نمود که ممکن است در برخی موارد، استقرار گردان‌ها در میدان‌ها شهر و یا سایر نقاط و ستون کشی‌های موتوری در سطح شهر، خود باعث بر هم زدن نظم عمومی، ایجاد ترافیک در معاصر و ایجاد دلهره در شهروندان از بروز مجدد اغتشاش می‌شود.

یکی از معایب دیگر این تاکتیک، این است که رسانه‌های پیگانه با هر بار حضور نیروها به صورت آشکار در شهر، آماده‌اند تا علیه نظام جوسازی نموده و شهر را در شرایط امنیتی جلوه دهند.

استفاده پیش از اندازه از یک تاکتیک خاص در مأموریت‌ها بدون رعایت اصول و طرح ریزی‌های مناسب، باعث لوث شدن آن شده و اغتشاش گران ممکن است در برابر آن تاکتیک مقاومت نمایند.

۲-۱۳- حین درگیری و اغتشاش

در زمان شروع درگیری‌ها و اغتشاش در سطح شهر، توجه یگان امنیتی بیشتر معطوف به کنترل اغتشاش با تاکتیک‌های خاص خود بوده و زیاد قادر به نمایش قدرت نمی‌باشد. البته نظم و انضباط، سرعت عمل، نوع پوشش و تاکتیک‌های به کارگیری شده توسط یگان امنیتی هنگام عملیات مقابله با اغتشاشات خود به گونه‌ای نمایش اقتدار گردان می‌باشد.

A photograph showing a large group of police officers on motorcycles moving down a busy street, likely during a riot or protest.

۳-۱۳- بعد از بروز اغتشاش

در اینجا شاید این نکته به ذهن خطور نماید که چه لزومی دارد، هنگامی که اغتشاشات در سطح شهر کنترل شده و فضا آرام می‌باشد، یگان امنیتی نسبت به نمایش قدرت اقدام نماید؟

پاسخ این است: در موارد بسیاری در اغتشاشات سال‌های گذشته مشاهده شده است که آرام شدن اغتشاشات در برخی نقاط موقتی بوده و ممکن است ساعتی بعد، اغتشاش گران با پیدا کردن عوامل خود، نسبت به سازمان‌دهی مجدد نیروها و ایجاد اغتشاش در نقاطی دیگر از شهر اقدام نمایند.

البته می توان این حالت را جزء نمایش قدرت قبل از بروز اغتشاش نیز لحاظ نمود. به هر حال نمایش قدرت عاملی است بازدارنده که با ایجاد عملیات روانی و اضطراب در بین اغتشاشگران، باعث جلوگیری از تجمع و ناآرامی خواهد شد.

۱۴- عوامل ظاهری و نظم و انضباط

۱-۱۴- عوامل ظاهری و تأثیر آن در

نمایش قدرت

یکی از عوامل مهم در نشان دادن قدرت یگان‌های امنیتی از لحاظ روانی عوامل ظاهری می‌باشد. این عوامل شامل:

۱-۱۴- جثه و هیکل نیروها: جثه و

هیکل نیروهای عمل کننده در یگان امنیتی نقش بسزایی در بالا بردن قدرت دارد. در فتنه سال ۱۳۸۸ به کارگیری برخی بسیجیان با جثه‌ای بسیار ریز و سن و سال پایین تأثیر خوبی در گردان عمل کننده نداشت.

A black and white image showing a person wearing a dark, heavy, tactical uniform or armor, standing with arms slightly outstretched.

گردان امنیتی یکدست با اندام‌های ورزیده مسلماً هم روحیه نیروهای گردان را بالا برده هم روحیه حریف را تخریب می‌نماید.

همان طور که در شکل (۵-۱۱) مشاهده می‌کنید برخی تجهیزات کنترل اغتشاشات خود باعث قوی هیکل نشان دادن نیروها می‌شود.

۲-۱۴- نوع تجهیزات:

نوع تجهیزاتی که در یک یگان کنترل اغتشاش به کار گرفته می‌شود از اهمیت بالایی برخوردار است. به طور مثال در فتنه ۱۳۸۸، گردان‌هایی از بسیج با توجه به کمبود تجهیزات ضد شورش، از موتورسیکلت‌های شخصی، چوب، زنجیر و ... استفاده می‌نمودند. این وسایل و تجهیزات علاوه بر اینکه جلوه خوبی در

بین مردم نداشت، باعث می‌شود گردان از انسجام خوبی برخوردار نباشد. امروز با تجهیز گردان‌های امنیتی امام علی (ع) به موتورسیکلت‌های تریل، خودروهای ضد شورش با قابلیت‌های مختلف، تجهیزات مناسب کنترل اغتشاش، ضمن بالا بردن انسجام گردان، باعث افزایش اقتدار شده و بسیجیان با استفاده از این تجهیزات و با روحیه شهادت طلبانه، قدرتی وصف نشدنی را در مأموریت‌های امنیتی به نمایش می‌گذارند.

A person in full black tactical gear, including a helmet and goggles, is pushing a large black bag or container.

۳-۱۴-۱- رنگ تجهیزات: رنگ تجهیزات یکی از عوامل روانی است که نقش بسزایی در تضعیف روحیه فتنه‌گران و نمایش اقتدار یک یگان دارد. اکثر نیروهای ضد شورش در دنیا از تجهیزاتی با رنگ مشکی استفاده می‌نمایند. رنگ مشکی از رنگ‌های خشن بوده و استفاده آن در تجهیزات نیروهای ضد شورش به‌وفور مشاهده شده است. یگان ویژه پاسداران نیروی انتظامی با استفاده از تجهیزات و خودرو و موتورسیکلت‌های مشکی نسبت به سایر یگان‌های ناجا از جمله یگان امداد و کلانتری‌ها از قدرت و ابهت بیشتری برخوردار است.

Two armored military vehicles (likely Toyota Land Cruiser based on the grille) parked side-by-side, possibly equipped with anti-mine rollers or similar protective gear.

۴-۱۴-۱- یک دست بودن تجهیزات گردان: یک دست بودن و هماهنگ بودن تجهیزات از دیگر عوامل بالا بردن انسجام و در نهایت اقتدار یگان می باشد.

به طور مثال استفاده گردان از موتورسیکلت های هم نوع، تجهیزات متناسب و یک دست نیروها، لباس های هماهنگ و یک دست و سایر تجهیزات، تأثیر بالایی در نمایش اقتدار گردان دارد.

۵-۱۴-۱- نوع پوشش نیروهای گردان: پوشش از مهم ترین عوامل در بالا بردن روحیه نیروهای خودی، انسجام و اقتدار گردان می باشد. در گردان های عمل کننده در سال ۱۳۸۸ و بعد از آن به وفور استفاده بسیجیان از لباس های شخصی، کفش، دمپایی و ... مشاهده می شد؛ که جلوه مناسبی در اذهان عمومی نداشت. این نیروها هرچند از تجهیزات یک دست، جثه و هیکل مناسب برخوردار باشند؛ اما این بی نظمی در پوشش هیچ تأثیری در نمایش قدرت یگان نخواهد داشت.

A group of men, likely security personnel or police, sitting on the ground outdoors, wearing light-colored uniforms and caps.

۱۴-۲- رابطه نظم و انضباط و نمایش قدرت

به طور کلی می‌توان نمایش قدرت نیروهای کنترل اغتشاش را در نظم و انضباط خلاصه نمود. یگانی که از نظم و انضباط بالایی در اجرای مأموریت‌ها برخوردار است، خود به خود تاکتیک قدرت را به نمایش می‌گذارد. شاید در اینجا به این نکته بیندیشیم که گردان‌های بسیج را می‌توان با نظم و انضباط وارد میدان نمود؟ آری، چرا ما هرگاه حرف از گردان‌های امنیتی بسیج می‌زنیم، نظم را از آن مجزا می‌دانیم؟ گردان‌های امنیتی بسیج در صورتی که با نظم و انضباط وارد میدان شوند، با به رخ کشیدن قدرت خود، کارایی بیشتری در کنترل صحنه خواهند داشت.

مصادر: هم‌اکنون تیپ امنیتی آل محمد (ص) در سپاه تهران بزرگ پس از فتنه سال ۱۳۸۸ با تشکیل ۱۳ گردان امام علی (ع) از یگان‌های پیشرو در این خصوص می‌باشد. گردان‌های امام علی (ع) این تیپ در هنگام مأموریت‌ها از نظم و انضباط بسیار بالایی برخوردار هستند که همین امر، این یگان را در بین نیروهای خودی و چه در بین معاندین نظام زبان زد مقابله با تهدیدات امنیتی در سطح تهران بزرگ نموده است.

A group of men, likely prisoners or detainees, walking in a line outdoors, possibly in a detention center or during a transfer.

۱۵- تأثیر تکنیک‌های فردی بر تاکتیک‌های گروهی در نمایش قدرت

نیروهای حاضر در یک گردان، باید از مهارت‌های کافی و آموزش‌های مناسب با مأموریت برخوردار باشند. عدم فراگیری برخی آموزش‌ها توسط نیروها، ممکن است در هنگام اجرای مأموریت و نمایش قدرت گردان تأثیر منفی ایجاد نموده و موجب ایجاد خلل و مشکلات اساسی در مأموریت‌ها شود.

برخی تکنیک‌های فردی مؤثر بر تاکتیک‌های گروهی عبارت است از:

۱۶- رابطه سرعت عمل و نمایش اقتدار یگان

۱-۱۶- سرعت عمل در فراخوان نیروها

به طور کلی یکی از جنبه‌های نمایش قدرت یگان‌های کنترل اغتشاشات به ویژه در سال ۱۳۸۸ در جریان فتنه، سرعت عمل فراخوان، سازمان‌دهی و به کارگیری نیروهای بسیج در کنترل ناآرامی‌ها بود.

A line of riot police officers in full riot gear (helmets, shields, and tactical vests) marching in formation on a street. Small debris is visible on the ground.

۲-۱۶- سرعت عمل در اجرای مأموریت‌های محوله

با توجه به گستردگی اغتشاشات سال ۱۳۸۸ در تهران بزرگ، سرعت عمل یگان‌های کنترل اغتشاش از اهمیت بالایی برخوردار بود. سرعت عمل در اجرای مأموریت‌های محوله خود یک نمایش قدرت نه‌تنها در سطح گردان بلکه در سطح کلان و ملی می‌باشد. در فتنه سال ۱۳۸۸ در تهران، ۷۵ نقطه به صورت همزمان دچار اغتشاش

و ناآرامی بود. بنابراین در این شرایط سرعت عمل گردانهای امام علی (ع) از اهمیت بالایی برخوردار بود.

۱۷- جنبه‌های معنوی نمایش اقتدار

۱۸- رابطه عملیات روانی و نمایش قدرت یگان

در یک جمله می‌توان گفت نمایش قدرت خود یک عملیات روانی می‌باشد.

۱۹- مصادیق خاص نمایش قدرت در مأموریت‌های پس از انتخابات

(۱) در اکثر مأموریت‌های مقابله با اغتشاشات در سال‌های اخیر، اعزام گردان‌های موتورسوار برای گشت‌زنی و یا استقرار در میدان‌ها، هنگامی که احتمال ملتهب شدن منطقه وجود داشت، بسیار مفید و کارآمد بود. بیشترین استقرار نیروها در میدان‌ها هفت‌تیر، ولی‌عصر، ونک، چهارراه ولی‌عصر، انقلاب، جمهوری و امام حسین (ع) بود. مسیر گشت‌زنی‌ها توسط گردان‌ها طوری انتخاب می‌شد که چندین گردان همزمان در چندین نقطه بدون هرگونه تداخلی اجرای مأموریت کنند.

(۲) در مأموریت ۱۳ آبان ۱۳۸۸، بیش از ۱۵۰۰ نفر از دانشجویان دانشگاه امام حسین (ع) با لباس شخصی در کنترل عملیاتی قرارگاه آل محمد (ص) قرار گرفته بودند. در آن روز

میدان هفت تیر ملتهب شده بود. با تدبیر فرمانده محترم قرارگاه، دانشجویان در غالب نیروهای مردمی با انجام یک راهپیمایی از محل ده‌و (ورزشگاه شهید شیرودی) به سمت میدان هفت تیر حرکت نموده و در میدان هفت تیر نماز ظهر و عصر را اقامه نمودند. همین حضور که مسلماً برای اغتشاش‌گران محرز بود که سازمان یافته می‌باشند، باعث آرام شدن میدان و در اختیار قرار گرفتن جو توسط نیروهای امنیتی شد. در این مأموریت ایجاد عملیات روانی با نمایش قدرت در پوشش مردم عادی به صورت ایجابی یکی از موارد منحصربه‌فرد در مأموریت‌های سال‌های گذشته بود.

(۳) یکی از عوامل وقوع حادثه عاشورای سال ۱۳۸۸، عدم حضور به موقع نیروهای امنیتی به صورت مقتدرانه در سطح شهر بود. اغتشاش‌گران از همین خلل موجود استفاده نموده و توانستند با بی‌حرمتی به مقدسات، تخریب اموال عمومی و اغتشاش و ناآرامی حادثه در دناک عاشورا را رقم زنند.

۲۰- ملاحظات فرمانده در نمایش اقتدار یگان

۱- ۲۰- در نظر گرفتن شرایط و وضعیت منطقه اجرای مأموریت

فرمانده باید قبل از اجرای تاکتیک نمایش قدرت در یک منطقه، وضعیت مکان و مسیرهای موردنظر را مورد بررسی قرار داده و سپس اجرای مأموریت نماید. اطلاع از شرایط معاصر، راه‌های مواصلاتی و مسیرهای یکی از اهمیت بالایی برخوردار است.

۲- ۲۰- در نظر گرفتن روحیه و توان نیروهای خودی

یکی از آثار نمایش قدرت، تقویت روحیه نیروهای خودی می‌باشد. البته در شرایطی که توان جسمی نیروها کاهش یافته است، ممکن است به کارگیری آن‌ها در اجرای تاکتیک‌هایی که شاید ضرورت خاصی ندارد تأثیر منفی در آن‌ها ایجاد نموده و حتی باعث اختلال در مأموریت‌های آتی شود.

۲۰۰۴- آگاهی از شرایط ترافیکی

یکی از مهم‌ترین ملاحظاتی یک فرمانده قبل از ستون‌کشی‌های موتوری و یا استقرار در نقاط باید بدان توجه ویژه داشته باشد، آگاهی از شرایط ترافیکی می‌باشد. گرفتار شدن ستون در ترافیک از معضلاتی بود که در سال‌های گذشته نیز بگان‌ها امنیتی با آن مواجه می‌شدند.

پریده شدن ستون، بهم ریختن نظم، جا ماندن نیروها از ستون، درگیری‌های نقطی و حتی غیریکی با رانندگان خودروها، به خطر افتادن جان راكین و ... همگی از عواقب ناشی از گرفتار شدن در ترافیک می‌باشد.

۲۰۰۴- آگاهی از وضعیت اماده به کار بودن تجهیزات گردان

آماده به کار بودن تجهیزات به ویژه موتورسیکلت‌ها و خودروها قبل از اجرای این گونه مأموریت‌ها اهمیت بالایی دارد. در این مأموریت‌ها آگاهی از وضعیت سوخت خودروها و موتورسیکلت‌ها نیز باید در نظر گرفته شود.

۲۰۰۵- در نظر گرفتن وضعیت اغتشاشات در ساعات اتی

اجرای نمایش قدرت نباید در اجرای مأموریت‌های اتی کنترل اغتشاش تأثیر منفی ایجاد نموده و باعث گاهش قدرت و روحیه نیروها شود. در صورتی که یک گردان بنا به دستور قبل از بروز اغتشاشات اقدام به نمایش قدرت می‌نماید، باید آمادگی خود را برای مقابله با اغتشاشات احتمالی در هر نقطه مسئولیتی حفظ نماید.

۲۰۰۶- پیش بینی انتقال موتورهای اسباب‌دیده در طول مسیر

در طول اجرای ستون‌کشی‌ها ممکن است موتورسیکلت‌ها دچار نقص فنی شده و از ستون جا بمانند. فرمانده باید از قبل تدابیری را برای انتقال موتورسیکلت‌ها و یا تعمیر در محل انعطاف نماید.

A white pickup truck with a cargo bed, used for specialized transport, parked in a desert environment.

۷-۲۰- پیش بینی و ایجاد آمادگی در گردان برای اجرای نمایش قدرت در غالب

فرمانده باید آمادگی تقسیم گردان به واحدهای کوچکتر به ویژه در غالب گروهان

برای اجرای نمایش قدرت و سایر مأموریت ها در گردان ایجاد نماید. انتخاب فرماندهان

گروهان زیده و توجیه، سازماندهی منسجم از اصول مهم در این شرایط می باشد.

A truck displaying a banner reading 'آلیه تخصصی موتورسیکلت' (Specialized Motorcycle Protocol) and 'ماموریت های اغتشاشات شهری' (Urban Disturbance Tasks).

۲۱- موانع و مشکلات در اجرای نمایش قدرت در سطح شهر

(۱) ایجاد ترافیک در هنگام ستون کشی های موتوری و استقرار در سطح شهر؛
(۲) احتمال فیلم برداری و عکس برداری توسط مردم از نیروهای عمل کننده و انتشار در فضای مجازی اینترنت و بروز مشکل برای آنها؛
(۳) احتمال بهم ریختن جو منطقه با حضور ستون در هنگام نمایش قدرت و نتیجه معکوس دادن تاکتیک؛
(۴) احتمال ایجاد سد و موانع عمده توسط اغتشاش گران در مسیر حرکت ستون (ریختن میخ، شیشه، بستن خیابان با استفاده از گاردربیل و نرددها، بستن طناب در مسیر حرکت برای زمین زدن موتورسیکلت ها، آتش زدن سطل زباله و ... )؛

A photograph showing a large crowd of people, many on motorcycles, gathered in a street, likely during a demonstration or protest.

۲۲- نمایش قدرت نیروهای ضد شورش در سایر کشورها

در برخی کشورها نیروهای ضد شورش به منظور نمایش قدرت خود و تاثیر روانی بیشتر روی اغتشاش گران از ابزارها و تجهیزات زیر استفاده می کنند:

۲۲-۱- استفاده از اسبهای قوی و بکل (توسط پليس ضد شورش انگليس)

(۴) اشرافیت بیشتر راکب اسب در کنترل اختناقات و درگیری ها

(۵) عدم ایجاد نقص فنی در مقابله با استفاده از انواع خودرو.

Two photographs illustrating the use of horses by police against rioters. The left photo shows a mounted police officer on a dark horse, with a person crouching on the ground nearby. The right photo shows a crowd of people, some holding flags, being controlled by mounted police officers.

شکل ۲۰-۵- استفاده اسب توسط پليس ضد شورش انگليس

۲۲-۲- استفاده از سگهای آموزش دیده (توسط پليس ضد شورش انگليس)

سگهای آموزش دیده در اختناقات علاوه بر ایجاد ترس در مردم، قادرند

یکسوزه خاص را به سرعت مورد حمله قرار داده و دستگیری آن را آسان نماید.

A black and white photograph showing a soldier in camouflage gear walking alongside a German Shepherd dog, likely a military working dog.

۳-۲۲- استفاده از شتر (در نارامی ها و در جریان انقلاب اخیر مصر)
استفاده از شتر فقط در مصر و در جریان انقلاب اخیر آن توسط مرد وران حسنی مبارک در مقاطعی به کارگیری شد.

A black and white photograph showing a crowded scene, likely a market or street, with several people and two camels (shetar) in the foreground.

۴-۲۲- خودروهای زرهی ضد شورش چرخ‌دار و شنی دار (برخی کشورها)
برخی کشورها از خودروهای زرهی چرخ‌دار سبک و گاه‌شنی دار در صحنه استفاده نموده و حتی واحدهای زرهی کترل اغتشاش نیز در سازمان نیروهای آنها تعریف شده است.

۵-۲۲- تانک‌ها و نفربرهای رزمی (توسط رژیم اشغالگر قدس علیه مردم بی دفاع فلسطین)
رژیم اشغالگر قدس برای مقابله با مردم بی دفاع فلسطین پا را فراتر گذاشته و از تانک‌های مركاول، خودروهای سنگین زرهی با تغییرات اعمال شده برای استفاده در شهر بهره می‌برد.

۶-۲۲- خودروهای آب‌پاش و رنگ‌پاش (اکثر کشورها)
در سازمان نیروهای ضد شورش اکثر کشورها، استفاده از خودروهای آب‌پاش و رنگ‌پاش موجود می‌باشد.

۷-۲۲- خودروهای مولد الکترو مغناطیسی (توسط امریکا)
در برخی کشورها مثل امریکا، از خودروهای مولد و امواج الکترو مغناطیسی آزاردهنده برای مقابله استفاده می‌شود.

A military vehicle, likely a Humvee or similar platform, equipped with a large, octagonal, dark-colored device mounted on the roof, identified as a mobile electromagnetic generator.

شکل ۲۳-۵- خودروی مولد و امواج الکترو مغناطیسی آزاردهنده

بهترین روش نمایش قدرت یگان‌های موتورسوار، رژه موتوری در سطح معمول و استقرار در میدان‌ها و نقاط می‌باشد که در ایجاد بازدیدگی و حمله‌گیری از بروز هرگونه تجمع کارایی بالایی دارند.

نمایش قدرت یگان‌های امنیتی در سال‌های گذشته با به رخ کشیدن توان مقابله سازمان‌دهی نیروها به ویژه سازمان‌دهی بسیجیان در غالب گردانندگان امام علی (ع) باعث کاهش چشمگیر حضور معاندین نظام در فراخوان‌های دوره‌ای ضد انقلاب شده است.

امید است با استعانت از الطاف الهی و حضرت بقیه الله الاعظم (عج) و در سایه پربرکت رهبر فرزانه انقلاب، هرگونه فتنه و فتنه‌گری در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران خنثی شود (انشاء الله).

فصل ششم

موانع و سد موانع در مقابله

با اغتشاشات

A black and white photograph showing a line of riot police or security forces in riot gear (helmets and shields) standing behind a metal barrier. A person in the foreground is holding a long stick or baton, seemingly confronting the barrier.

۱- کلیات

۱-۱- اهمیت و ضرورت

بررسی عملکرد نیروهای خودی و تجارب اغتشاشات گذشته به ویژه فتنه‌ی سال ۱۳۷۸ و نیز فتنه‌ی عمیق سال ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹، بیانگر آن است که، هرقدر توجه فرماندهان سطوح تاکتیکی و کف خیابانی به استفاده از ابزار و تجهیزات سد و موانع در صحنه‌های مقابله با اغتشاشات شهری بیشتر باشد، میزان، شدت و دوام زمانی اغتشاشات نیز قابل کنترل می‌گردد. به عبارت دیگر، با توجه به ضرورت برخورد پلیس و نیروهای امنیتی با اغتشاش گران، عملاً یگان عملیاتی را به سمت پرهیز از تلفات انسانی سوق داده و این امر نیز به شکلی در بهبود وجهه‌ی نیروها و ممانعت از شناخته شدن به عنوان نیروهای خشونت طلب، مؤثر خواهد بود و این مهم به مدیریت صحنه با به کار

بردن حداقل خشونت کمک خواهد کرد. بر این اساس، آشنایی با ابزار و تجهیزات سد و موانع، ارائه‌ی روش‌های به کارگیری آن، تبیین محاسن و معایب، احصاء و بهبود دیدگاه فرماندهان صحنه در راستای فرهنگ‌سازی مناسب و تدوین و ابلاغ اسناد بالادستی لازم، اهمیت ذاتی داشته و ضرورتی اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.

۱-۲- هدف

تبیین چیستی، چرایی استفاده، محاسن و معایب و انواع تجهیزات سد و موانع در راستای مقابله با اغتشاشات شهری.

۱-۳- منظور

آشنایی فرماندهان گردان‌های امنیتی با چیستی، چرایی استفاده و انواع تجهیزات سد و موانع در راستای مقابله با اغتشاشات شهری.

۱-۴- طرح تحقیق

در قالب این طرح ضمن ارائه‌ی تعریف مشخص و عملیاتی از ابزار و تجهیزات سد و موانع و تاکتیک‌های سد در کنترل اغتشاشات، تبیین اهمیت و ضرورت موضوع، نسبت به شناسایی انواع ابزار و تجهیزات سد و موانع اقدام و در ادامه به تبیین و ارائه‌ی ابزار و تاکتیک‌های مورد استفاده در گردان‌های عملیاتی و امنیتی پرداخته و در نهایت با تبیین دیدگاه فرماندهان سطوح تاکتیکی در خصوص ابزار و تجهیزات سد و موانع، پیشنهادها عملیاتی ارائه خواهد شد.

۱-۵- سؤال‌های پژوهشی

(۱) تعریف رایج در یگان شما از ابزار و تجهیزات سد و موانع در عملیات مقابله با اغتشاشات چیست؟

(۲) آیا پیشینه‌ای در خصوص استفاده از موانع در عملیات مقابله با اغتشاشات در یگان شما وجود دارد؟

(۳) به نظر شما چه از ابزار و امکاناتی برای ناتوان کردن رهبران اغتشاش‌گران و نیز عوامل کف خیابانی آن‌ها می‌توان استفاده کرد؟

(۴) به نظر جنابعالی محاسن و معایب موانع موجود چیست؟

(۵) به نظر جنابعالی تاکتیک‌های به کارگیری موانع چیست؟

(۶) نمونه‌ای از موانع را که جنابعالی در سنوات گذشته در مقابله با اغتشاش‌گران به کار برده‌اید، تبیین فرماید.

(۷) مشکلات به کارگیری موانع چیست (مربوط به یگان) و چه راه‌حلی را پیشنهاد می‌کنید؟

(۸) محدودیت‌های به کارگیری موانع چیست (مربوط به ابزار و محیط)؟

(۹) به نظر شما از این ابزار استفاده نمایم بهتر است یا برخورد خشن و سخت؟

(۱۰) چه پیشنهادهایی در راستای استفاده‌ی بهینه، مناسب و به موقع از موانع دارید؟

۶-۱- تعاریف

۱-۶-۱- تعریف سد موانع: عبارت است از به کارگیری موانع طبیعی و مصنوعی به منظور کانالیزه کردن، متوقف کردن و کند کردن حرکت‌ها در مقابله با اغتشاشات سیاسی و اجتماعی.

۲-۶-۱- سپرهاى محافظ: این سپرها عموماً از جنس طلق شیشه‌ای بوده و در برابر ضربه بسیار مقاوم می‌باشند، از سپر برای حفاظت بدن در مقابله با پرتاب اشیا استفاده می‌شود.

۳-۶-۱- نارنجک اشک‌آور: با ایجاد سوزش و آبریزش در چشم‌ها و اختلال در دید و ایجاد حالت تهوع اغتشاش‌گران را متفرق می‌کند.

۴-۶-۱- افشانه اشک‌آور: این افشانه‌ها حاوی مواد اشک‌آور بوده و در درگیری‌های نزدیک به ویژه هنگام دستگیری علیه اغتشاش‌گران استفاده می‌شود.

۵-۶-۱- تفنگ‌های ساچمه‌زنی: سلاحی است که در برابر حملات عناصر اغتشاشی و در هم شکستن صفوف آن‌ها، استفاده می‌شود. که یک نمونه آن سلاح وینچستر می‌باشد که به جای یک نقطه یک صفحه را مورد اصابت قرار می‌دهد.

۶-۶-۱- موانع متحرک: موانعی که برای متوقف کردن، کانالیزه کردن و کند کردن حرکات به کار می‌رود و عبارت است از: موانع نرده‌ای شکل، خرک، میخ فرش، نیوجرسی پلاستیکی و...

۷-۱- منظور از ایجاد موانع

منظور از ایجاد موانع عبارت است از به‌دست آوردن زمان و شرایط مساعد به منظور زیر:

۸-۱- عوامل مؤثر در عملیات موانع و سد موانع

Four photographs illustrating crowd control measures during protests. Top left: Police officers in riot gear and yellow vests standing in formation. Top right: Protesters pushing against a barrier or police line. Bottom left: Police officers using riot shields and batons against a crowd. Bottom right: A large crowd of protesters behind metal barriers.

(۳) زمین؛
(۴) آرایش، مقدورات و محدودیت‌های اغتشاش گران؛
(۵) محدودیت‌ها و مقدورات خودی؛
(۶) زمان، حمل و نقل، تجهیزات و امکانات.

(۵) در برابر ضربات و هجوم اغتشاش گران مقاوم و بادوام باشد.

(۶) غیرقابل نفوذ باشد (به راحتی نتوان از آن عبور کرد).

Four photographs illustrating riot control and crowd management. Top left: A line of riot police in riot gear facing a crowd. Top right: Police officers pushing back a crowd, with some officers climbing over a barrier. Bottom left: A riot police officer using a shield and a metal grate to control a crowd. Bottom right: A riot police officer using a shield to block a crowd, with a person lying on the ground near the shield.

(۷) مشخصات مطلوب یک مانع طبیعی: آن است که بتواند در زمان کوتاه با حداقل تلاش و مصالح، آن را با یک مانع مؤثر مقاوم و غیرقابل نفوذ تبدیل کرد.

Figure 4-6: A photograph showing a confrontation between a crowd of protesters and police officers on motorcycles. The protesters are gathered behind a barrier, and the police are positioned in the foreground.

Figure 5-6: A photograph showing two motorcycles stopped on a road, blocking traffic. A white car is visible behind them, and other vehicles are in the background.

Figure 6-6: A photograph showing a large group of motorcyclists riding in formation on a road, possibly participating in a rally or protest.

۲- آشنایی با موانع شهری

سد و موانع را به عنوان یک مانع فیزیکی برای جلوگیری از ورود و خروج عابرین و خودروها در منطقه آشوب‌زده به کار می‌برند. موانع را در خیابان‌ها می‌توان به گونه‌ای به کار برد که کاملاً جلوی رفت‌وآمد سواره و پیاده را سد نموده و یا اینکه تردد افراد و خودروهای مجاز امکان‌پذیر باشد. البته نباید از نظر دور داشت که در بیشتر مواقع به دلیل شرایط مکانی، مسدود کردن منطقه به وسیله موانع امکان‌پذیر نیست؛ مانند محوطه دانشگاه‌ها و ... .

۱-۲- انواع موانع و ملاحظات ساخت و به کار گیری آن‌ها

موانع خیابانی را می‌توان با ابزار و وسایل موجود از قبیل اتوبوس، کامیون و سایر خودروها، خاک، کیسه‌شن، تنه درخت، گالن آب، سیم‌های معمولی و خاردار و وسایل از این قبیل ساخته و مورد بهره‌برداری قرار دارد.

۱-۱-۲- موانع کنترل نفر: در موقع برنامه‌ریزی برای مقابله با اغتشاش داخلی باید موانع قابل حمل را که برای مسدود کردن تردد عابرین می‌باشد در نظر گرفت. استفاده از موانع قابل حمل و سیم‌های خاردار تاشونده در این مواقع مناسب است. اگرچه از طناب و سایر ابزاری که به فوریت تهیه می‌شوند نیز می‌توان استفاده کرد...هر مانع سیم‌خاردار باید حداقل در حدود ۱۲ تا ۱۵ متر طول داشته باشد. برای پوشاندن عرض یک خیابان ۲۵ تا ۳۰ متری با به کارگیری ۲ یا ۳ عدد از آن‌ها سد جاده‌ای را عملی می‌کنیم. می‌توان برای بیشتر نمودن ارتفاع سد جاده ۲ یا ۳ طبقه سیم‌خاردار حلقوی را بر روی هر قرارداد در حدود ۲۵ الی ۳۰ متر (البته به موقعیت) جلوی سد جاده تهیه شده باید یک رشته سیم در سراسر عرض خیابان کشیده و تابلویی برای اعلام خطر به آن نصب شود و در هنگام شب تابلوی اعلام خطر باید با استفاده از وسایلی روشن گردد.

Two photographs showing riot control scenes. The left photo shows a line of riot police behind a barrier, with one officer in the foreground holding a long stick. The right photo shows riot police behind a barrier, with several individuals sitting on the ground in front of the barrier.

بکار گیری موانع قابل حمل

Barrier Configurations:

FENCE OPEN POSITION UNHOOKED
FENCE OPEN POSITION READY
SOLID BLOCK CONSTRUCTION

Deployment Layout:

Zone	Details
TROOPS	Security forces area
ROAD	Includes WARNING SIGN and distance marker 75 TO 100
MOB	Crowd area
Infrastructure	SIDEWALK and SOLID BLOCK CONSTRUCTION along the perimeter

Diagram titled 'بکار گیری موانع قابل حمل' (Deployment of portable barriers). The diagram illustrates the setup of a portable barrier system, showing the 'FENCE OPEN POSITION UNHOOKED' and 'FENCE OPEN POSITION READY' states. It also shows the barrier deployed in a 'SOLID BLOCK CONSTRUCTION' configuration, separating a 'TROOPS' area from a 'ROAD' and 'MOB' area. Dimensions like '75 TO 100' are indicated.

۲-۱-۲- موانع کنترل خودرو: بر پا کردن موانع در خیابانها به طوری که به آسانی نشود به وسیله خودروها در آن نفوذ کرد احتیاج به مصالح زیاد و سنگینی دارد. گالن های پر از آب، موانع آهنی غیرقابل عبور توسط خودرو، کیسه‌ی شن، تپه‌های خاک، درخت یا خودروهای سنگین از جمله اقلامی هستند که برای این منظور به کار می‌روند. مواد سازنده سنگرها بر روی کامیونهای مستقر در پایگاه، برای جایگزینی سریع بارگیری می‌شوند. یکی از موانعی که به سرعت علم می‌شود از طریق پارک سپر به سپر خودروها ایجاد می‌شود. با این وجود ممکن است خودروها به وسیله گروه متخاصم خراب شوند. موانعی که بر روی خودروها سوار می‌شوند هم به عنوان مانع و هم به عنوان بخشی از یک آرایش نظامی مؤثرند. مانع می‌تواند در محل ساخته شود بدین ترتیب که چوب پوشیده شده با سیم و یا چهارچوب آهنی را بر روی سپر خودرو نصب می‌کنند. موانع دائمی تر می‌توانند از گالن‌های استوانه‌ای شکل پر شده از آب و خاک پر شوند. به علاوه کیسه‌های شن،

خاکریزها و درختان به منظور مسدود کردن راه‌ها استفاده شده‌اند. وجود چنین مانع جاده‌ای باعث می‌شوند که به وسیله خودروهای سنگین یا با سرعت بالا شکسته نشوند.

Figure 8-6 showing four images related to road safety measures. Top left: A road barrier (bollard) and a stop sign. Top right: A car stopped at a barrier. Bottom left: A damaged barrier lying on the road. Bottom right: A person walking away from a barrier.

علائم باید در جلوی محل گذاشته شود تا به افراد غیرقانونی هشدار داده شود که نزدیک نشوند. برای متوقف ساختن خودروهایی که با سرعت زیاد حرکت می‌کنند می‌توان از چند موانع به فواصل ۱۰ تا ۱۵ متر از یکدیگر استفاده نمود. گشت‌های اطراف که برای جلوگیری از ورود افراد و گروه‌هایی که سعی دارند با دور زدن سنگرها و موانع جاده‌ای به محل اغتشاش وارد یا از آن خارج شوند، مؤثر است. این گشت‌ها که در طول مرزهای بیرونی محل اغتشاش عمل می‌کنند مسیرشان می‌تواند با مسیرهای گشت‌زنی که در داخل محل اغتشاش است، یکی شود.

۲-۲- موانع تأمین و حفاظت از ساختمان‌ها، اماکن حساس، حیاتی و مهم

در اکثر شورش‌های داخلی، پلیس شهری مجری قوانین محل اغتشاش به‌شمار می‌رود و نیروهای نظامی از هدف‌های احتمالی محافظت می‌کنند. ساختمان‌های مهم، بخش خدمات شهری و سرویس‌هایی که در عملکرد یک جامعه، حیاتی به‌شمار می‌رود باید حفظ شوند به‌علاوه افراد کلیدی و کارکنان بسیار مهم می‌توانند هدف شورشیانی واقع شوند که از سیاست دولت به خشم آمده‌اند.

A collage of four images showing scenes related to urban services and security. Top left: A crowd gathered near a burning structure. Top right: People standing near a large fire. Bottom left: A busy street scene with people and vehicles near a building entrance. Bottom right: A line of uniformed security personnel standing guard.

ساختمان‌ها به‌ویژه ساختمان‌های وابسته به ادارات دولتی، سرویس‌های خدمات شهری و شرکت‌ها و سازمان‌هایی که عهده‌دار تهیه امکانات رفاهی عام می‌باشند حائز

اهمیت بوده و برای جلوگیری از انهدام باید توسط عناصر تأمینی تحت حفاظت قرار گیرند. به علاوه ساختمان‌های ویژه‌ای وجود دارند که هدف‌های اصلی و سمبلیک و منحصربه‌فرد برای اغتشاش‌گران می‌باشند و برای حفاظت باید در ارجعیت قرار گیرند. با توجه به علت بروز اغتشاش و شدت بروز آن این هدف‌ها متفاوت می‌باشند. از جمله هدف‌های احتمالی اغتشاش‌گران می‌تواند پست فرماندهی نیروهای کنترل کننده، اماکن استقرار عناصر انتظامی، محل اقامت عناصر کنترل اغتشاش، پارک‌های موتوری و ... را نام برد.

ممکن است کارکنان در سرکار، خانه و یا محل‌های عمومی در معرض خطر قرار بگیرند. احتمال می‌رود اعضای نیروی کنترل که در مرخصی به سر می‌برند، مشغول انجام وظیفه نباشند. در صورت شناسایی به وسیله تظاهرات کنندگان که با آن‌ها در ستیزاند مورد هدف واقع شوند.

۳-۲-۳ درجه و مقدار ایجاد سد و موانع

درجه و مقدار موردنیاز ایجاد سد و موانع برای تأسیسات و اماکن به موارد زیر بستگی دارد:

۱-۳-۲-۳ میزان اهمیت اماکن و تأسیسات: تأسیسات از این لحاظ تأسیساتی که

احتیاجات ضروری مردم را برطرف می‌کنند. دارای درجه اهمیت بیشتری هستند. مثلاً قطع آب و برق و تلفن یا مرکز کنترل مترو باعث مختل شدن بسیاری از امور جامعه شده و ترس و اضطراب را بر عامه مردم مستولی می‌سازد. همچنین تخریب ساختمان‌های دولتی باعث وقفه در کار مجریان دولت می‌شود.

۲-۳-۲-۳ میزان آسیب‌پذیری در مقابل اغتشاش: این موضوع در مورد میزان ظرافت و

حساسیت وسایل و موارد موجود در تأسیسات در مقابل آسیب‌پذیری است. برای مثال مخازن آب، سوخت و مواد منفجره از حساسیت بالایی برخوردار است.

۳-۳-۲-۳ هدف و مقدورات اغتشاش‌گران: این امر شامل تجزیه‌وتحلیل هدف‌های

مخرب و مقدورات و امکاناتی است که اغتشاش‌گران برای نیل به اهداف مذکور در اختیار دارند.

۴-۲- روش‌های برقراری سد و موانع در عملیات کنترل اغتشاشات:

۱-۴-۲- استفاده از نیروی انسانی: این روش شامل استفاده از نگهبان ثابت، نگهبان متحرک و نقاط بازرسی می‌باشد. در صورتی که تأسیسات مذکور خود دارای عناصر تأمینی باشند در این صورت عناصر کنترل کننده اغتشاش با آن‌ها همکاری نموده و از وجود آن‌ها برای تقویت بیشتر امنیت و حفاظت استفاده خواهد کرد. تعداد افراد تیم‌های برقراری تأمین باید به‌حدی باشند که بتوانند مأموریت را انجام داده و تا رسیدن نیروهای کمکی تاب مقاومت در برابر هجوم اغتشاش گران را داشته باشند. به‌دلیل اینکه احتمال وقوع حوادث غیرمترقبه می‌باشد. بنابراین نیروهای ذخیره را هم برای این امر باید در نظر گرفت. مثال: صداوسیما. خودش نیروی حراست دارد + مجموعه فرماندهی دفاعی ولیعصر (عج) + حضور نیروهای گردان‌های رزم، عاشورا و امام علی (ع) در صداوسیما برای تأمین امنیت آنجا.

Aerial view of a large crowd of people gathered in a paved area, possibly a square or street, with many individuals lying on the ground, suggesting a scene of conflict or aftermath of a riot.

Two smaller images showing security forces in riot gear. The left image shows several individuals wearing helmets and holding shields, standing behind a barrier. The right image shows a group of individuals in uniform, possibly security or police, standing in formation.

برخی مواقع برای ساخت موانع دائمی ابتدا از نیروی انسانی برای ایجاد مانع استفاده می‌نمایند تا مانع شکل گرفته و مقدمات ساخت موانع دائمی برپا شود. وقتی از نیروی انسانی که مرز دفاعی می‌سازند برای جداسازی منطقه استفاده می‌شود نیروهای کنترل کننده سرحد درونی و بیرونی را می‌سازند. سربازانی که سرحدهای دفاعی درونی را می‌سازند ناحیه آشوب‌زده را محاصره می‌کنند و از گسترش بی‌نظمی جلوگیری می‌کنند و آنان که مرز بیرونی را می‌سازند از ورود افراد بیرونی به محل آشوب جلوگیری می‌کنند.

سربازان سازنده مرزهای دفاعی با فاصله زیاد	سربازان سازنده مرزهای دفاعی با فاصله زیاد با استفاده از باتوم
سربازان سازنده مرزهای دفاعی با فاصله کم

سربازان سازنده مرزهای دفاعی با فاصله زیاد

به کارگیری دو ردیف نیروی انسانی که هرکدام از آن‌ها در یک خط قرار گرفته‌اند و از پشت حمایت می‌شوند فضای بازی را ایجاد می‌کند که امکان توقف مردمی را که با شکستن یکی از این خطوط، قصد ورود به محدوده موردنظر را دارند از بین می‌برد. اگر انبوه عظیمی از مردم وجود داشته باشند نیروهای کنترل شانه به شانه می‌ایستند و اگر

تعداد آنها کم باشد نیروها به فاصله دو برابر عرض سرشانه از یکدیگر قرار می گیرند. اگر نیاز شود که سربازان به فاصله کمی از یکدیگر قرار بگیرند می توانند خودشان را به یکدیگر از طریق باتونهایی که علیه شورش گران به کار می برند، متصل کنند.

۲-۴-۲- استفاده از وسایل و امکانات مکانیکی: این روش شامل استفاده از موانع دور تا

دوری که دستیابی اغتشاش گران را به تأسیسات مشکل می کند، می شود. موانعی از قبیل سنگرها و یا موانع جادهای می توانند برای متوقف کردن عبور و مرور افراد و خودروها به داخل محوطه و یا خروج از آن مورد استفاده قرار گیرد. یا آنکه آنها باید ساخته شوند تا افراد و خودروهای خاصی به محوطه عبور و مرور داشته باشند. اغلب مسدود کردن یک محوطه با توجه به محدودیتهای فیزیکی و جغرافیایی آن به نظر غیر عملی می رسد. برای مثال محوطههای دانشگاه و نواحی حومه که اغلب زمینهای باز و بیشهزار دارند. کار بستن آنها را مشکل می سازد.

Two images showing portable road barriers (spikes). The left image shows a barrier labeled 'FIRE PORTABLE ROAD BARRIER' with spikes extended. The right image shows a barrier with spikes retracted, being handled by a person.

Two images showing portable road barriers deployed on a road surface. The top image shows the barrier deployed, blocking the road. The bottom image shows the barrier deployed, possibly near a vehicle.

۳- عملیات رفع موانع توسط نیروهای کنترل اغتشاش

تجهیزات رفع موانع توسط نیروهای کنترل اغتشاش عبارت است از: به کارگیری خودروهای رفع موانع، به کارگیری تجهیزات رفع موانع سبک.

۳-۱- به کارگیری خودروهای رفع موانع

خودروهایی که قابلیت نصب تجهیزات بر روی سطح جانبی آن‌ها برای رفع موانع را دارا می‌باشند و انواع آن کمپرسورهای تک و دو محور و سایر خودروهای سبک و سنگین عملیاتی، جرثقیل و... می‌باشد.

۴۲	۳- اهمیت و ضرورت
۴۲	۴- طرح تحقیق
۴۳	۵- سؤال های تحقیق
۴۴	۶- تعاریف
۴۶	۷- وظایف سازمان ها در راستای حفاظت از اماکن تابعه
۴۷	۸- تبیین وظایف عملیاتی گردان در راستای محافظت از اماکن
۴۷	۹- تبیین زمینه های آسیب پذیری اماکن و تأسیسات
۴۸	۱۰- اقدام های عملیاتی گردان برای حفاظت از اماکن در صحنه ی عملیات مقابله با اغتشاشات شهری

۵۳	۱- هدف
۵۴	۲- منظور
۵۴	۳- حدود و شمول
۵۵	۴- تعاریف
۵۹	۵- مشخصات و ویژگی های افراد گشت
۶۰	۶- گشت عملیاتی از نظر زمان
۶۰	۷- گشت عملیاتی از لحاظ شکل زمین
۶۳	۸- وظایف فرماندهی و ستاد در عملیات گشت شهری
۶۵	۹- مواردی که گشتی را تهدید می کند
۶۶	۱۰- روش های برای بهتر انجام دادن مأموریت گشتی
۶۷	۱۱- بیان برخی از تجارب

۷۱	۱- سؤال های تحقیق
۷۱	۲- هدف
۷۲	۳- منظور
۷۲

با فرصت	تعجیلی	زمانی
با فرصت	تعجیلی	مأموریت
فراخوانی با فرصت به منظور انجام مأموریت	فراخوانی تعجیلی به منظور انجام مأموریت	انجام مأموریت
فراخوانی با فرصت به منظور انجام حفظ انجام و آموزش و نمربین	فراخوانی تعجیلی به منظور انجام و آمادگی رزم

دانستنی های فرماندهان یگان امنیتی

الشَّارِحُ الْحَمِيدُ

معاونت تربیت، آموزش و فرهنگ پایداری سپاه - مرکز باقرالعلوم (ع)

« ابلاغیه »

فهرست مطالب

فصل اول - فراخوانی نیروهای بسیجی برای اجرای مأموریت‌های امنیتی

فصل دوم - جابه‌جایی و انتقال نیرو در صحنه اغتشاش

فصل سوم - حفاظت از اماکن در اغتشاشات

فصل چهارم - گشت شهری در اغتشاشات

فصل پنجم - نقایش اقتدار

فصل ششم - موانع و سد موانع در مقابله با اغتشاشات

فصل هفتم - تأمین و پشتیبانی بگان امنیتی در عملیات مقابله با اغتشاشات

فصل هشتم - تاکتیک های بگان امنیتی و گردان امام علی (ع) در مقابله با اغتشاشات

فصل نهم - خفظ و ثبوت روحیه نیروهای بسیجی در مأموریت های امنیتی

فصل دهم - حفاظت اطلاعات در مأموریت های امنیتی

فصل یازدهم - آشنایی با قوانین قضایی مورد نیاز در عملیات کنترل اغتشاشات

فصل دوازدهم - عملیات اطلاعاتی در صحنه مقابله با اغتشاشات

فصل سیزدهم - روش‌های کاهش آسیب‌پذیری نیروها (سطح تکیکی) در عملیات مقابله با اغتشاشات شهری

فصل اول

فراخوانی نیروهای بسیجی برای اجرای مأموریتهای امنیتی

۱- کلیات

۲- سؤال های اساسی

۳- جمع بندی و نتیجه گیری

۱- کلیات

۱-۱- بیان اهمیت و ضرورت پرداختن به موضوع فراخوانی

۲-۱. تعریف عملیاتی از فراخوانی

۳-۱. موارد مورد انتظار در فراخوانی نیروها

۴-۱- انواع فرآخوانی

۱-۴-۱- از نظر زمان کافی برای فراخوانی نیروهای گردان

۱-۴-۲- از نظر نوع مأموریت و هدف از فراخوانی نیروهای گردان

۱-۴-۳- فراخوانی ترکیبی: هنگامی که فراخوانی نیروهای گردان، ترکیبی از انواع

۲- سؤال‌های اساسی

۱- مشکلات و موانع حد انجام فراخوانی چیست؟

۲-۲- آثار منفی اقدام‌های فته‌گران در انجام فراخوانی نیروهای بسیجی رایان نمایند

۲-۲- به‌طور از روش‌های معمول در فراخوانی، چه‌راه‌کارهای مؤثر دیگری را تجربه نموده‌اید؟

۳- جمع بندی و نتیجه گیری

۱-۳- آگاه‌سازی نیروهای گردان در خصوص اهمیت فراخوانی

۲-۳- شناسایی نقاط ضعف و قوت در فراخوانی و اتخاذ تدابیر لازم

۳-۳- نوآوری و خلاقیت در فراخوانی نیروهای تحت امر

فصل دوم

جابه جایی و انتقال نیرو

در صحنه اغتشاش

۱- هدف

۳- انواع جابه جایی

۴- انواع جابه جایی از دیدگاه متفاوت

۵- ملاحظات اساسی در جابه جایی نیروها

۶- مشکلات موجود در جابه‌جایی نیروها

۱- ۶- وسایل نقلیه جمعی (عمومی و سپاه)

۲- ۶- وسایل نقلیه انفرادی

۷- محاسن جایی نیروها با خودروهای جمعی

۸- محاسن جایی نیروها با وسایل نقلیه انفرادی

۹- اقدام‌های لازم در انجام یک جابه‌جایی و انتقال مناسب

۱۰- وضعیت و تمرین پاسگاهی

فصل سوم

حفاظت از اماکن در اغتشاشات

۱- هدف

۲- منظور

۳- اهمیت و ضرورت

۴- طرح تحقیق

۵- سؤال‌های تحقیق

۶- تعاریف

۷- وظایف سازمان ها در راستای حفاظت از اماکن تابعه

۸- تبیین وظایف عملیاتی گردان در راستای محافظت از اماکن

۹- تبیین زمینه‌های آسیب‌پذیری اماکن و تأسیسات

۱۰- اقدام‌های عملیاتی گردان برای حفاظت از اماکن در صحنه‌ی عملیات مقابله با اغتشاشات شهری

فصل چهارمگشت شهری در اغتشاشات

۱- هدف

۲- منظور

۳- حدود و شمول

۵- مشخصات و ویژگی‌های افراد گشت

۶- گشت عملیاتی از نظر زمان

۷- گشت عملیاتی از لحاظ شکل زمین

۷-۱- گشت عملیاتی نقطه ای

٢-٧- گشت عملیاتی خطی

۷-۳- گشت عملیاتی منطقه‌ای

۸- وظایف فرماندهی و ستاد در عملیات گشت شهری

۸-۱- وظایف فرمانده گردان و گروهان در ارتباط با گشتی ها

۸-۲- وظایف افسر اطلاعات در ارتباط با گشت اطلاعاتی

۳-۸- وظایف افسر عملیات در ارتباط با گشت عملیاتی

۹- مواردی که گشتی را تهدید می کند

۱۰- ارتباط نمایش قدرت (قدرت نرم) و تاکتیک‌های مقابله
(قدرت سخت)

۱۱- کنش متقابل نمایش قدرت (قدرت نرم) و تاکتیک‌های مقابله
(قدرت سخت)